ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା ନିଜର ଆର୍ଥିକ ଚାପକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିବା ସହ ଇରାନକୁ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କଠୋର ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଏହାକୁ “Economic D-Day” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ସହ ଆର୍ଥିକ କାରବାର କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଇରାନକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଥିବା ଦେଶ ମଧ୍ୟ ‘ବିପୁଳ ଆର୍ଥିକ ପରିଣାମ’ର ସାମ୍ନା କରିବ। ତେବେ କେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲାଗୁ ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିନାହାନ୍ତି।

ଇରାନର ତେଲ ଚୋରାଚାଲାଣ, ନଗଦ ଟଙ୍କା ହସ୍ତାନ୍ତର, ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ହାଉସ୍, ଜାହାଜ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ନକଲି କମ୍ପାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ନେଟୱର୍କକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଆମେରିକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘୋଷଣାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

ଏହି ଘୋଷଣା ଏଭଳି ସମୟରେ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଅଟକି ରହିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଜାରି ରହିଛି। ଏହା ସହ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଆମେରିକା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇଛି। ଏପ୍ରିଲରେ ଇରାନ ସହ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଆର୍ଥିକ ଚାପକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିବାକୁ ୱାଶିଂଟନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି।

ଏପଟେ ୟୁଏଇ ଇରାନ ସହ ଆର୍ଥିକ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥଗିତ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଇରାନରୁ ଆସିଥିବା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ଧମକ ପରେ ୟୁଏଇ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଇରାନ ପାଇଁ ୟୁଏଇ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଓ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଆସିଛି।

ତେବେ ଚୀନ୍ ଇରାନୀ ତେଲର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଇରାନର ତେଲ କିଣୁଥିବା ଚୀନ୍‌ର କିଛି ବେସରକାରୀ ରିଫାଇନେରୀ ଉପରେ ଆମେରିକା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଲଗାଇଛି। ଚୀନ୍ ଏହି ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି କହିଛି।

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବ୍ବାସ୍ ଆରାଘଚି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଧମକକୁ ଖାରଜ କରି ଏହାକୁ ଆମେରିକାର ନିଜସ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ବିଫଳ ନୀତିକୁ ଆହୁରି ଜୋରଦାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଇରାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆହୁରି ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ଶତ୍ରୁତା ବଢ଼ିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଓ ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଏହି ଜଳପଥ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ତେଣୁ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଲେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ଓ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।