Tata Groupର ମୂଳ କମ୍ପାନୀTata Sonsରେ ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ପଦକୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ ଆଇନଗତ ବିବାଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। Tata Sonsର ବୋର୍ଡN Chandrasekaranଙ୍କୁ ଆଉ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତକରିବାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ Tata Trusts ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ବୈଧତା ଓ ବୋର୍ଡର ଭୋଟିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।

ମୁଖ୍ୟ ବିବାଦ ହେଉଛି Tata Trusts ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଦୁଇଜଣ ଡାଇରେକ୍ଟରଙ୍କ ଭୋଟ୍। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁNoel Tata Chandrasekaranଙ୍କ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିବାବେଳେ Venu Srinivasan ସମର୍ଥନରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ।

ଏହା ଫଳରେ ବୋର୍ଡରେ ଭୋଟ୍ ସମାନ ହୋଇଥିଲା। ବୈଠକର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରୁଥିବା Independent DirectorHarish Manwaniନିଜର casting vote ବ୍ୟବହାର କରି Chandrasekaranଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ୪-୧ ଭୋଟ୍ରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା।

ତେବେ Tata Trustsର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, କେବଳ ସମଗ୍ର ବୋର୍ଡର ୪-୧ ଭୋଟ୍ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। Tata SonsରArticles of Associationର Article 121ଅନୁଯାୟୀ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ Tata Trusts ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଡାଇରେକ୍ଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟକ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଦରକାର ବୋଲି Trusts ପକ୍ଷରୁ ଯୁକ୍ତି ରହିଛି।

୨୦୨୧ର Cyrus Mistry ମାମଲା କାହିଁକି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ?

ଏହି ବିବାଦର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ୨୦୨୧ରCyrus Mistry ବନାମ Tata Sonsମାମଲା ସହ ଜଡ଼ିତ।

Cyrus Mistryଙ୍କୁ ୨୦୧୬ରେ Tata Sonsର Executive Chairman ପଦରୁ ହଟାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ ନେଇ Mistry ପରିବାର ଓ Shapoorji Pallonji Group ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମାମଲା Supreme Court ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ରେ Supreme Court NCLATର ପୂର୍ବ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପଲଟି Cyrus Mistryଙ୍କୁ ହଟାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।

ଏହି ମାମଲାରେ Supreme Court Tata Sonsର Articles of Associationରେ Tata Trustsର ନୋମିନି ଡାଇରେକ୍ଟରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା କିଛି ବିଶେଷ ଅଧିକାରକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିଥିଲା। କୋର୍ଟ ସେହି ବିଶେଷ voting provisionsର ବୈଧତାକୁ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।

ଏହି କାରଣରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ Chandrasekaranଙ୍କ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ବିବାଦରେ ୨୦୨୧ର ରାୟ ପୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ତେବେ ୨୦୨୧ର Supreme Court ରାୟChandrasekaranଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସିଧାସଳଖ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଇନଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ବିବାଦ ସେହି Articlesର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏହି ନୂଆ ପରିସ୍ଥିତିରେ କିପରି ଲାଗୁ କରାଯିବ, ତାହାକୁ ନେଇ।

‘Affirmative Vote’ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

ସରଳ ଭାଷାରେ, କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ କେବଳ ସାଧାରଣ ବୋର୍ଡ ମେଜରିଟି ଯଥେଷ୍ଟ ନହୋଇ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଡାଇରେକ୍ଟରଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।

Tata Trustsର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଦୁଇଜଣ Trust-nominated directorଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ Noel Tata ବିରୋଧ କରିଥିବାରୁ ଆବଶ୍ୟକ Trust-level affirmative support ମିଳିନାହିଁ। ତେଣୁ ସମଗ୍ର ବୋର୍ଡର ୪-୧ ଭୋଟ୍କୁ ଆଧାର କରି ପୁନଃନିଯୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

Casting Voteକୁ ନେଇ ବିବାଦ

ବୋର୍ଡର ଭୋଟ୍ ସମାନ ହେବା ପରେ Harish Manwani casting vote ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ସାଧାରଣତଃ ଏଭଳି ଭୋଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଏକ ସମାନ ଭୋଟ୍ର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଭାଙ୍ଗାଯାଇପାରେ।

କିନ୍ତୁ Tata Trustsର ମତ ହେଉଛି, casting vote ସାଧାରଣ ବୋର୍ଡ ଭୋଟ୍ର ଟାଇ ଭାଙ୍ଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ Trust-nominated directorsଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ଅଲଗା affirmative voteର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଏହା ପୂରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ।

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ହିଁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନଗତ ବିବାଦର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।

Former CJI D.Y. Chandrachudଙ୍କ ଆଇନଗତ ମତ

Tata Trusts ପକ୍ଷରୁ ପୂର୍ବତନ Chief Justice of IndiaD.Y. Chandrachudଙ୍କ ଆଇନଗତ ମତ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ମତରେ Noel Tata ଓ Venu Srinivasanଙ୍କ ଭଳି ଦୁଇଜଣ Trust-nominated directorଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆବଶ୍ୟକ ମେଜରିଟିର ସମର୍ଥନ Chandrasekaranଙ୍କ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦରକାର ବୋଲି ମତ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସହ Manwaniଙ୍କ casting vote ସେହି ଅଲଗା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ବଦଳାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।

Tata Sonsର Listingକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ମତଭେଦ

ଏହି ନେତୃତ୍ୱ ବିବାଦ ସହ Tata Sonsର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନକୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଛି—କମ୍ପାନୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ listing।

RBI Tata Sonsର NBFC registration surrender କରିବାକୁ ଦେଇଥିବା ଅନୁରୋଧକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ପରେ listing ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଛି। Tata Trusts ପୂର୍ବରୁ Tata Sonsକୁ listed କରିବା ବିରୋଧରେ ମତ ଦେଇଆସିଛି।

Noel Tataଙ୍କ September 17ର ବୟାନ ଅନୁଯାୟୀ, Trusts ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ଅବସ୍ଥାନ ନେଇଛି। ଯଦି ସେହି ଅବସ୍ଥାନକୁ ପୁନଃବିଚାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ପ୍ରଥମେ Trusteesଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ରହିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି କ’ଣ?

ବର୍ତ୍ତମାନ Tata Sonsର ବୋର୍ଡN Chandrasekaranଙ୍କୁ ଆଉ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ Tata Trusts ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।

ଏହି ବିବାଦର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ସମଗ୍ର ବୋର୍ଡର ୪-୧ ଭୋଟ୍ ଓ casting vote ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କି, ନା Tata Sonsର Articles of Association ଅନୁଯାୟୀ Tata Trust-nominated directorsଙ୍କ ଅଲଗା affirmative support ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ?

ଏହାର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ Tata Sonsର Articles of Associationର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।