ମିଲୱାକି: G20 Trade Ministers’ Meeting ଅବସରରେ ଭାରତ ଏକାଧିକ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ ସହ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପିୟୂଷ ଗୋୟଲ ଫ୍ରାନ୍ସ, କାନାଡା, ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ କରିଥିଲେ।

🇫🇷 ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ଆଲୋଚନା

ଫ୍ରାନ୍ସର ବିଦେଶ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଆର୍ଥିକ ଆକର୍ଷଣ ବିଷୟକ ମନ୍ତ୍ରୀ Nicolas Forissierଙ୍କ ସହ ଗୋୟଲ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଭାରତ-ଫ୍ରାନ୍ସ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନିବେଶ ବଢ଼ାଇବା ସହ ଭାରତ-ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ FTAର ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର, ଭାରତରେ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ, UPI ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନ୍ ଓ ଯୁଗ୍ମ ଇନୋଭେସନ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

🇨🇦 କାନାଡା ସହ CEPA

କାନାଡାର International Trade Minister Maninder Sidhuଙ୍କ ସହ ଭାରତ-କାନାଡା Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) ଆଲୋଚନାର ଅଗ୍ରଗତି ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ଦୁଇ ଦେଶ 2030 ସୁଦ୍ଧା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ 50 ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।

🇸🇦 ସାଉଦି ଆରବ ଓ GCC

ସାଉଦି ଆରବର ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ Majid bin Abdullah Al-Kassabiଙ୍କ ସହ ଗୋୟଲ ଭାରତ-GCC Free Trade Agreement ଆଲୋଚନାର ଅଗ୍ରଗତି ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନିବେଶ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

🇰🇷 ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ସହ CEPA

ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର Trade Minister Park Jung-Sungଙ୍କ ସହ ଭାରତ-କୋରିଆ CEPAକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ କୃଷି, ଫାର୍ମା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ବଢ଼ାଇବା ସହ କୋରିଆର ଭାରତୀୟ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ବୈଠକଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭାରତ-ଆମେରିକା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଭାରତ-EU FTA ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ତେବେ ଆମେରିକା-ଭାରତ ଚୁକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ ବୋଲି ଆମେରିକୀୟ USTR Jamieson Greer କହିନାହାନ୍ତି; ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।