ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳବାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତେଲ ଦରରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଛି। ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ତଣାପୋଡ଼ କମାଇବା ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ବଜାରରେ ତେଲ ଯୋଗାଣ ବାଧାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା କିଛିଟା କମିଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, Brent crude futures 66 ସେଣ୍ଟ୍ ବା 0.57% କମି ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ $115.15ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେହିପରି ଆମେରିକାର West Texas Intermediate (WTI) crude 44 ସେଣ୍ଟ୍ ବା 0.43% କମି $101.32 ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ହୋଇଛି।

ଗତ ସପ୍ତାହରେ ତେଲ ଦରରେ ଜୋରଦାର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା। ହର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ନିକଟରେ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ତେଲ ପରିବହନ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଥିଲା। Brent crude ଗତ ସପ୍ତାହରେ $117 ଉପରକୁ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସୋମବାର ମଧ୍ୟ $117 ଛୁଇଁଥିଲା।

ତେଲ ବଜାରରେ ଏବେ ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇରାନ୍ ସହ ଆଲୋଚନା ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସ ତେଲ ଯୋଗାଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଶଙ୍କା କମାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଇରାନ୍ ସମର୍ଥିତ ହୁଥି ବାହିନୀର ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିବାରୁ ବଜାରରେ ଯୋଗାଣ ବିଘ୍ନର ଭୟ ରହିଛି।

ସୋମବାର ସାଉଦି ଆରବ, ତୁର୍କୀ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ତେହରାନ୍‌ରେ ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଖୋଲିବା ଏହି ପ୍ରୟାସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ସାଉଦି ଆରବ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଇରାନୀ ରାଜ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁସାରେ, ଚାରି ଦେଶ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତି ଫେରିବା ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ରହିଛି। ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିବା ସହିତ ହର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଜଳପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ମାସ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବଜାର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ପରିବହନ ହେଉଥିଲା। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ବଡ଼ ବିଘ୍ନ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ଦରକୁ ପୁଣି ଉପରକୁ ଠେଲିପାରେ।

ଏପଟେ ରୁଷିଆର ରିଫାଇନରୀଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଡିଜେଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ମସ୍କୋ ଓ ୱାଶିଂଟନ୍‌ର ଯୋଗାଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଚୁକ୍ତି ପରେ ରୁଷିଆ ସରକାର ରପ୍ତାନି କୋଟା ଅନୁମୋଦନ କରିଥିବାରୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ତେଲ ବଜାରର ଦିଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ଇରାନ୍ ସହ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଜଳପଥରେ ଆକ୍ରମଣର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସ ସଫଳ ହେଲେ ତେଲ ଦର ଉପରେ ଚାପ କମିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯୋଗାଣ ବିଘ୍ନ ବଢ଼ିଲେ ଦର ପୁଣି ଦ୍ରୁତ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।