ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧର୍ମ, ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଓ ପରମ୍ପରା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ଏହାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଗଞ୍ଜାମ ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଦୁଇଟି ରାସ୍ତାକଡ଼ ଦେବୀପୀଠରେ।

ଏଠାରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗଛରୁ ଏକ ଛୋଟ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠରେ ରଖିଥାନ୍ତି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଏପରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ସହ ଶୁଭଫଳ ମିଳେ।

🙏 ଖଲ୍ଲିକୋଟରେ ମା’ ଦଲଖାଇ

ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଖଲ୍ଲିକୋଟ ଘାଟ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଓ ଅନ୍ୟପଟେ ପାହାଡ଼ର ମନୋରମ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ତେବେ ଅନେକ ମୋଡ଼ ଥିବା ଏହି ରାସ୍ତା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ କେତେବେଳେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

ଏହି ରାସ୍ତାରେ ନିୟମିତ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବାଇକ୍ ଚାଳକ, କାର୍ ଚାଳକ ଓ ଟ୍ରକ୍ ଡ୍ରାଇଭରମାନେ ମା’ ଦଲଖାଇଙ୍କ ପୀଠ ନିକଟରେ ଅଟକିଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଗଛରୁ ଏକ ଛୋଟ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ଦେବୀଙ୍କ ପୀଠ ତଳେ ରଖିବା ପରେ ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖନ୍ତି।

ଏହି ପରମ୍ପରା ବିଶେଷ ଭାବେ ସାନଘାଟି ଅଞ୍ଚଳର ମା’ ଦଲଖାଇଙ୍କ ପୀଠ ସହ ଜଡ଼ିତ। ସେହିପରି ବଡ଼ଘାଟିରେ ମା’ ବନଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ସାନଘାଟିର ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ନୀଳାଚଳ ଜେନାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗଛର ଡାଳ ଅର୍ପଣ କଲେ ଯାତ୍ରା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ ବୋଲି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ହାତରେ କୌଣସି ଅସୁସ୍ଥତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଲୋକ ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଏହି ପୀଠକୁ ଆସନ୍ତି।

🌳 ମୟୂରଭଞ୍ଜରେ ମା’ ବଡ଼ମ ବୁଢ଼ୀ

ଏଭଳି ଏକ ପରମ୍ପରା ଗଞ୍ଜାମଠାରୁ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

ଓଡ଼ିଶା-ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସୀମା ନିକଟ ହାତୀବାରୀ ଗାଁରେ ମା’ ବଡ଼ମ ବୁଢ଼ୀଙ୍କ ପୀଠ ରହିଛି। ରାସ୍ତାଟି ଅଧିକ ପ୍ରଶସ୍ତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରାସ୍ତା ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ଲୁଟ୍‌ ଓ ଛିନତାଇ ଭଳି ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ମା’ ବଡ଼ମ ବୁଢ଼ୀଙ୍କୁ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସାହାଯ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଦେଖୁଥିଲେ।

ପୀଠଟି ତାଳ ଓ ଶହଡ଼ା ଗଛ ତଳେ ରହିଛି। ଆଜି ବି ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଅନେକ ଯାତ୍ରୀ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାକୁ ଜାରି ରଖି ଗଛର ଛୋଟ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ପୀଠରେ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ଜଳେଶ୍ୱର ନାୟକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହି ପରମ୍ପରା ଦେଖିଆସୁଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ଗଛ ଡାଳ ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଏହି ଦୁଇଟି ପୀଠର ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଓ ଯାତ୍ରା ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ବିଶେଷ ଦିଗକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଥାଏ।