ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ରେ ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମା ନିକଟ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟିଥିବା ଭୟଙ୍କର ରକ୍-ଆଇସ୍ ଆଭାଲାଞ୍ଚ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବନ୍ୟାରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି। WWAର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୭ର ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ଲାଙ୍ଗଟାଙ୍ଗ ଲିରୁଙ୍ଗ ପର୍ବତର ପ୍ରାୟ ୫,୧୫୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରୁ ବିଶାଳ ପରିମାଣର ଚଟାଣ ଓ ହିମନଦ ଧସିପଡ଼ିଥିଲା। ଏହା ପରେ ରକ୍-ଆଇସ୍ ଆଭାଲାଞ୍ଚ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଡେବ୍ରିସ୍ ଫ୍ଲଡ୍ ଏବଂ ପରେ ଫ୍ଲାସ୍ ଫ୍ଲଡ୍‌ରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା।

WWA ଅନୁସାରେ, ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପଛରେ ଏକାଧିକ କାରକ ଥାଇପାରେ।

୧. ବଢ଼ୁଥିବା ତାପମାତ୍ରା

ଘଟଣା ପୂର୍ବରୁ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ଉଷ୍ମ ପରିସ୍ଥିତି ରହିଥିଲା। WWA ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟର ତାପମାତ୍ରାରେ ମାନବସୃଷ୍ଟ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫°C ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଅଧିକ ଉଷ୍ମତା ବରଫ ଓ ହିମନଦ ଗଳିବାକୁ ବଢ଼ାଇଥାଇପାରେ।

୨. ପର୍ମାଫ୍ରଷ୍ଟ ତରଳିବା

ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତାଞ୍ଚଳରେ ଚଟାଣର ଫାଟରେ ଥିବା ବରଫ ତରଳିଲେ ଚଟାଣକୁ ଧରି ରଖୁଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ‘ଆଇସ୍ ବଣ୍ଡ’ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରେ। ଏହା ସହ ଗଳିଥିବା ପାଣି ଫାଟ ଭିତରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇ ଢାଲକୁ ଅସ୍ଥିର କରିପାରେ।

୩. ହିମନଦ ପତଳା ଓ ପଛକୁ ହଟିବା

WWA କହିଛି ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ହିମନଦଗୁଡ଼ିକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ହରାଉଛନ୍ତି। ହିମନଦ ପତଳା ଓ ପଛକୁ ହଟିବା ଫଳରେ ପାଖପାଖି ଚଟାଣ ଉପରେ ଥିବା ଚାପ ଓ ସମର୍ଥନ ବଦଳିପାରେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଫାଟକୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ବଳ କରି ଭୂସ୍ଖଳନର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇପାରେ।

୪. ବର୍ଷା-ବରଫର ଧାରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିବା ସହ ଉଚ୍ଚତାରେ ବରଫ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବର୍ଷା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିପାରେ। ବର୍ଷାର ପାଣି ଚଟାଣର ଫାଟରେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚି ଜଳଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ। WWA ଅନୁସାରେ, ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ୨୦୨୫ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ଅଧିକ ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଗଳନଜଳର ଏକ ଉତ୍ସ ହୋଇଥାଇପାରେ।

୫. ୨୦୧୫ର ଭୂକମ୍ପ ଓ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୁର୍ବଳତା

୨୦୧୫ର ୭.୮ ମ୍ୟାଗ୍ନିଚ୍ୟୁଡ୍‌ ନେପାଳ ଭୂକମ୍ପ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚଟାଣ ଓ ଢାଲକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଇପାରେ। WWA କହିଛି, ୨୦୨୬ର ଘଟଣାରେ ୨୦୧୫ ଭୂକମ୍ପର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂମିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏହା ଢାଲକୁ ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଇପାରେ।

ବନ୍ୟା ଏତେ ବିନାଶକାରୀ କାହିଁକି ହେଲା?

ଚଟାଣ, ବରଫ ଓ ମାଟିର ବିଶାଳ ଭାଗ ପାହାଡ଼ରୁ ଖସିବା ପରେ ଏହା ଉପତ୍ୟକା ଓ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହା ସହ ବରଫ ଗଳିବା, ଭୂଗର୍ଭସ୍ଥ ପାଣି, ପର୍ମାଫ୍ରଷ୍ଟର ପାଣି ଏବଂ ନଦୀର ପାଣି ମିଶି ବିପୁଳ ଡେବ୍ରିସ୍ ଫ୍ଲଡ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। WWA ଅନୁସାରେ, ପ୍ରବାହର ହାରାହାରି ବେଗ ପ୍ରାୟ ୧୮୮ କିମି/ଘଣ୍ଟା ଥିଲା।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ WWA ତଥ୍ୟରେ ନେପାଳରେ ୧,୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ନିଖୋଜ ଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ନେପାଳୀ ଅଧିକାରୀକ ତଥ୍ୟ ଆଧାରିତ ରିପୋର୍ଟରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧,୪୦୦କୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: WWA ଏହାକୁ କେବଳ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଫଳ ବୋଲି କହିନାହିଁ। ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏଠାରେ ଏକ ‘destabilising factor’ ଭାବେ କାମ କରିଥାଇପାରେ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୁର୍ବଳତା ସହ ମିଶି ବିପଦକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲା।