ଭାରତରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବେ ଏକ ଗୁରୁତର ସାମାଜିକ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଦେଖାଦେଇଛି। ନ୍ୟାସନାଲ କ୍ରାଇମ ରେକର୍ଡସ ବ୍ୟୁରୋ (NCRB)ର ୨୦୨୪ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୧୫,୪୯୧ ଜଣ ଲୋକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆଙ୍କଡ଼ା ଦେଶରେ ବଢୁଥିବା ମାନସିକ ଚାପ ଏବଂ ଅବସାଦ ସମସ୍ୟାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।

ପରୀକ୍ଷାର ଚାପ, କ୍ୟାରିୟରକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା, ବେକାରି ସମସ୍ୟା, ପରିବାରିକ ଚାପ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଆଶା-ଆକାଂକ୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଯୁବପିଢ଼ି ମାନସିକ ଭାବେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଘଟଣା ବଢୁଥିବାରୁ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ ପାଲଟିଛି।

ମାନସିକ ଅବସାଦ କିମ୍ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣତା କେବେ ବି ହଠାତ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ମାନସିକ ଚାପ, ଏକାକୀପଣ, ନିରାଶା ଏବଂ ଭାବନାତ୍ମକ ଅସ୍ଥିରତା କାରଣ ହୋଇଥାଏ। ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡଃ ବିଧି ପଟେଲ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବାରମ୍ବାର ମୃତ୍ୟୁ ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କଥା ହେବା, ନିଜକୁ ନିରର୍ଥକ ମନେ କରିବା, ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା, ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ରହିବା ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମାନସିକ ସଙ୍କଟର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ।

ଏପରି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ମନୋରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ କିମ୍ବା କାଉନସେଲରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ, ପରିବାର ସହ ଖୋଲାମେଳା ଆଲୋଚନା ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ଦ୍ୱାରା ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସୁଧାର ଆସିପାରେ।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଛୋଟ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାକୁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା, ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜରେ କାଉନସେଲିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ମନୋରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା। ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ସଚେତନତା ଓ ସାମାଜିକ ସହଯୋଗ ହିଁ ଏହି ସଙ୍କଟର ସମାଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଚାବିକାଠି।