ଦୀର୍ଘ ଆଲୋଚନା ପରେ Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Amendment Bill, 2026 ଲୋକସଭାରେ ଭଏସ୍ ଭୋଟ୍‌ରେ ପାରିତ ହୋଇଛି। ସାର୍ବଜନୀନ ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଓ ନିରପେକ୍ଷତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଏହି ସଂଶୋଧନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ବିଲ୍‌ ଉପରେ ଆଲୋଚନାର ଉତ୍ତର ଦେଇ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସରକାର ସାର୍ବଜନୀନ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀର ଅଖଣ୍ଡତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ସଂଗଠିତ ପରୀକ୍ଷା ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ ଆଇନକୁ ଆହୁରି କଡ଼ା କରିବା ସହ ଅନୁଭବ ଓ ଗଠନମୂଳକ ପରାମର୍ଶ ଆଧାରରେ ଏହି ସଂଶୋଧନ ଅଣାଯାଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।

🔴 ବଢ଼ିଲା ଦଣ୍ଡ

2024ର Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Act ଅଧୀନରେ UPSC, SSC, Railway Recruitment Boards, IBPS ଏବଂ NTA ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା ରୋକିବା ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧଗୁଡ଼ିକୁ cognizable, non-bailable ଓ non-compoundable କରାଯାଇଥିଲା।

ସଂଶୋଧିତ ବିଲ୍‌ରେ ଅନିୟମିତ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ୩-୫ ବର୍ଷରୁ ବଢ଼ାଇ ୫-୧୦ ବର୍ଷ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ସର୍ବାଧିକ ଜରିମାନା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି।

ପରୀକ୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଜରିମାନା ୧ କୋଟିରୁ ୫ କୋଟି ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବାରୁ ବାରଣ କରିବାର ଅବଧି ମଧ୍ୟ ୪ ବର୍ଷରୁ ୮ ବର୍ଷ କରାଯାଇଛି।

ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ବରିଷ୍ଠ ପରିଚାଳନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ୩-୧୦ ବର୍ଷରୁ ୫-୧୦ ବର୍ଷ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସର୍ବାଧିକ ଜରିମାନା ୧ କୋଟିରୁ ୫ କୋଟି ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି।

ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡକୁ ୫-୧୦ ବର୍ଷରୁ ୭-୧୦ ବର୍ଷ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ସର୍ବାଧିକ ଜରିମାନା ୧ କୋଟିରୁ ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି।

⚖️ ଦ୍ରୁତ ବିଚାର ପାଇଁ Special Fast Track Courts

ପରୀକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ଅପରାଧର ଶୀଘ୍ର ତଦନ୍ତ ଓ ବିଚାର ପାଇଁ Special Fast Track Courts ସ୍ଥାପନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଲ୍‌ରେ ରହିଛି। ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଦାଖଲ ହେବା ପରେ ୩ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ଶେଷ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଏଥିସହ ତଦନ୍ତ ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଏହାସହ Special Public Prosecutors ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଅପରାଧର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ Special Task Force ଗଠନ କରିବାର କ୍ଷମତା ସରକାରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି।

ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, 2024ର ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଏହା ଅଧୀନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୨ଟି FIR ରୁଜୁ ହୋଇଛି। ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ‘leak-proof’ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଟାସ୍କଫୋର୍ସର ସୁପାରିସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଲାଗୁ କରିବା ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସଚ୍ଚୋଟ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପରିଶ୍ରମକୁ ଉଚିତ୍ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା ଆଇନ ଓ ତ୍ୱରିତ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ବିଲ୍‌ ପାସ୍ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସାର୍ବଜନୀନ ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଚାକିରି ଆଶାୟୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି।