ଭାରତରେ ଶ୍ରମ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ଏହା ଦୃଢ଼ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସଂରଚିତ ମନେ ହୁଏ। ନିମ୍ନତମ ଦରମା, କାମର ସମୟ ସୀମା, ସୁରକ୍ଷିତ କାର୍ଯ୍ୟପରିବେଶ ଓ ସମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାବଧାନ ଆଇନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ଅନେକ ସମୟରେ ଏହାଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଏ।

ଅନେକ ନିଯୁକ୍ତା କାଗଜରେ ନିୟମ ପାଳନ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ପ୍ରୟୋଗରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଲୁପହୋଲ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଆଇନକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯାଉଛନ୍ତି। କଂଟ୍ରାକ୍ଟ ଭିତ୍ତିକ ନିଯୁକ୍ତି, ଆଉଟସୋର୍ସିଂ, ଓ ଗିଗ୍ ଇକନୋମିର ବୃଦ୍ଧି ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି। ଏଥିରେ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ସୁବିଧା, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ଏହା ସହିତ, ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦୁର୍ବଳତା, ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କର ଅଭାବ ଓ ଶିଥିଳ ଅମଲକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଗଭୀର କରୁଛି। ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରମିକମାନେ ନିଜ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଜ୍ଞାତ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିପାରୁନାହାନ୍ତି।

ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ଅସମତାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଉଛି ଏବଂ ଆଇନ ଓ ପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମହାନ ଖାଲିକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଯଦି ସଠିକ୍ ନିରୀକ୍ଷଣ, କଡ଼ା ଅମଲକରଣ ଓ ଜଣସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ନାହିଁ, ତେବେ ଶ୍ରମ ଆଇନମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବା ଅସମ୍ଭବ ହେବ।

ଏହା ସମୟ ହେଉଛି ଯେ ନୀତି ନିର୍ମାତା, ନିଯୁକ୍ତା ଓ ସମାଜ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଏହି ଖାଲିକୁ ପୂରଣ କରିବା ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କର ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରକୃତ ରୂପେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ।