ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଆରାଘଚିଙ୍କ ସିଧା ଚେତାବନୀ

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଘଚି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଜବାବ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ‘କାମ ଶେଷ’ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ପରେ ଇରାନ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲା। ପୁଣିଥରେ ସେହି ପଥ ବାଛିଲେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆରାଘଚି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦାବି ଅନୁସାରେ, ନେତାନ୍ୟାହୁ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆଇନଗତ ସମସ୍ୟାରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ପୁଣି ଏକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଆରାଘଚିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯୋଗ; ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।

ଟ୍ରମ୍ପ କ’ଣ କହିଛନ୍ତି?

ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ଉପରେ ଆମେରିକାର ଚାପ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ ଇରାନ ସାମରିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି ଏବଂ ତେହରାନ ନିଜ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ବଦଳାଇ ନଦେଲେ ଆମେରିକା ‘କାମ ଶେଷ’ କରିପାରେ।

ଏହି ବୟାନ ସହ ଟ୍ରମ୍ପ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌ର ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଖୋଲା ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଇରାନ-ଆମେରିକା ଉତ୍ତେଜନା ପୁଣି ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସିଛି।

ଯୁଦ୍ଧର ଧମକ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାର ରାସ୍ତା ଖୋଲା

ଯଦିଓ ଦୁଇ ଦେଶର ନେତାଙ୍କ ବୟାନରେ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଛି, ଇରାନ କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନର ସମ୍ଭାବନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିନାହିଁ। ଆରାଘଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ଓ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଇରାନର ସାତଦିନିଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏବେ ବି ବଳବତ୍ତର ରହିଛି।

ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନୀ ବନ୍ଦର ଉପରେ ଥିବା ନୌସେନା ଅବରୋଧ ହଟାଇବା, ଇରାନୀ ତେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ କଟକଣା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଶତ୍ରୁତା ବନ୍ଦ କରିବା ଭଳି ସର୍ତ୍ତ ରହିଛି। ଏହି ସର୍ତ୍ତ ଗ୍ରହଣ ହେଲେ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଛଅ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଲି ଦିଆଯାଇପାରେ ଏବଂ ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆରାଘଚି କହିଛନ୍ତି।

ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ତେଲ ଓ LNG ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। ତେଣୁ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବାଧା ବିଶ୍ୱ ତେଲ ଯୋଗାଣ, ଦର ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ବିବାଦ କ’ଣ?

ଆଲୋଚନାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧା ହେଉଛି ଆଲୋଚନାର ପ୍ରାଥମିକତା ନେଇ ମତଭେଦ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ବିଶେଷକରି ୟୁରାନିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ କ୍ଷମତା, ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପ୍ରଥମେ ହେଉ। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଥମେ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ଓ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ନିରାପତ୍ତା ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।