ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୭, ୨୦୨୬ରେ ଅହମଦାବାଦର ସାବରମତୀ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରୁ ଦେଶର ପ୍ରଥମ LNG ଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍‌କୁ ଫ୍ଲାଗ୍‌ ଅଫ୍‌ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଡିଜେଲ୍‌ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ହୋଇନଥିବା ରୁଟ୍‌ରେ ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରିବା।

ଯଦିଓ ଏହାକୁ LNG ଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍‌ କୁହାଯାଉଛି, ଏହା ବାସ୍ତବରେ ଏକ ଡୁଆଲ୍‌-ଫ୍ୟୁଏଲ୍‌ ଟ୍ରେନ୍‌। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନ୍‌ LNG ଏବଂ ଡିଜେଲ୍‌—ଉଭୟ ଇନ୍ଧନରେ ଚାଲିପାରିବ। ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଇନ୍ଧନର ଉପଲବ୍ଧତା ଅନୁସାରେ ଟ୍ରେନ୍‌ LNG କିମ୍ବା ଡିଜେଲ୍‌ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ।

ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ୧,୪୦୦ ହର୍ସପାୱାରର ଦୁଇଟି Driving Power Cars (DPCs) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହି ପାୱାର କାର୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ LNG-ଡିଜେଲ୍‌ ଡୁଆଲ୍‌-ଫ୍ୟୁଏଲ୍‌ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଡିଜେଲ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ ନକରି LNG ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।

ପ୍ରତ୍ୟେକ Driving Power Carରେ ପ୍ରାୟ ୨,୨୦୦ ଲିଟର କ୍ଷମତାର LNG ଟ୍ୟାଙ୍କ ରହିଛି। LNGକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍‌ ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଟ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରାଏୋଜେନିକ୍‌ ଷ୍ଟୋରେଜ୍‌ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍‌ କରାଯାଇଛି। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅପରେଟିଂ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି LNG ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରାୟ ୪୪୪ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରାକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରେଳବାଇର ଡିଜେଲ୍‌ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା। ଡୁଆଲ୍‌-ଫ୍ୟୁଏଲ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରେନ୍‌ର ମୋଟ ଡିଜେଲ୍‌ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାୟ ୪୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ LNG ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯାଇପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ସହିତ ଡିଜେଲ୍‌ ଭିତ୍ତିକ ପରିଚାଳନାରୁ ହେଉଥିବା ଉତ୍ସର୍ଜନ ମଧ୍ୟ କମିବାର ଆଶା ରହିଛି।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନ ଦିଗରେ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସର ଅଂଶ। ଏହାର କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍‌ ଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍‌ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।