ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍‌ର ନିର୍ମାଣ ଜୋରଦାର

ଭାରତର ହାଇସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ଯାତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଡ଼ି ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଆଉ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ଡିଜାଇନ୍‌ର ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଏବେ ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁସ୍ଥିତ BEML ନିର୍ମାଣ କାରଖାନାରେ ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ର କାମ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଶକ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚ ବେଗରେ ଚଳାଚଳ କ୍ଷମତା ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରାଲ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି।

ନିକଟରେ ରେଳମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ BEML କାରଖାନା ପରିଦର୍ଶନ କରି ଟ୍ରେନ୍‌ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ Xରେ ଟ୍ରେନ୍‌ର ଝଲକ ସେୟାର କରି 'The Making of Bharat’s First Bullet Train!' ବୋଲି ଲେଖିଥିଲେ।

ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ଟି ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ହାଇସ୍ପିଡ୍ ରେଳ କରିଡର୍ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଓ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସମନ୍ୱୟରେ ଏହାକୁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

୨୮୦ କିମି ବେଗ, ୮ଟି କୋଚ୍ ଓ ୫୫୭ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ କ୍ଷମତା

ଏହି ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍‌ର ସର୍ବାଧିକ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୮୦ କିଲୋମିଟର ରଖାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଚଳାଚଳ ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୪୯ କିଲୋମିଟର ରହିବ। ପ୍ରାୟ ୨୦୨ ମିଟର ଲମ୍ବ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ମୋଟ ୮ଟି କୋଚ୍ ରହିବ। ଏଥିରେ ୪ଟି ମୋଟର୍ କାର୍ ଓ ୪ଟି ଟ୍ରେଲର୍ କାର୍ ସାମିଲ ରହିଛି।

ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଏକକାଳୀନ ପ୍ରାୟ ୫୫୭ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଯାତ୍ରା କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଓ ଚଳାଚଳରେ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରଖାଯାଇଛି।

ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ୭ଟି ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ କ୍ଲାସ୍ କୋଚ୍ ରହିବ, ଯେଉଁଥିରେ ୩x୨ ସିଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ସେହିପରି ଗୋଟିଏ ଏକ୍ଜିକ୍ୟୁଟିଭ୍ କ୍ଲାସ୍ କୋଚ୍‌ରେ ୨x୨ ସିଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ଟ୍ରେନ୍‌ର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଡ୍ରାଇଭର୍ କ୍ୟାବିନ୍ ରହିବ। ଏଥିରେ ଥିବା ଇଣ୍ଟେଲିଜେଣ୍ଟ ଅନ୍‌ବୋର୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସହାୟତା କରିବ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ଦୁଇଟି ୮-କୋଚ୍ ଟ୍ରେନ୍‌କୁ ଯୋଡ଼ି ୧୬-କୋଚ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଭାବେ ଚଳାଚଳ କରାଯାଇପାରିବ ।

ୱାଇ-ଫାଇ, ଆରାମଦାୟକ ସିଟ୍ ଓ ଆଧୁନିକ ସୁବିଧା

ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଆରାମକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଟ୍ରେନ୍‌ର ଭିତର ଅଂଶକୁ ଆଧୁନିକ ଢଙ୍ଗରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ସିଟ୍‌ରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଲେଗ୍‌ରୁମ୍ ରହିବା ସହ ବଡ଼ ଝରକା, LED ଲାଇଟ୍ ଓ ଉପରେ ଲଗେଜ୍ ରଖିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାକ୍ ରହିବ।

ଯାତ୍ରୀମାନେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଓ ଲାପଟପ୍ ଚାର୍ଜ କରିବା ପାଇଁ ପାୱାର୍ ଆଉଟଲେଟ୍ ପାଇବେ। ବଡ଼ ବ୍ୟାଗ୍ ରଖିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ଏହାସହ ଆଧୁନିକ ବାୟୋ-ଡାଇଜେଷ୍ଟର୍ ଶୌଚାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ।

ଗୋଟିଏ କୋଚ୍‌ରୁ ଅନ୍ୟ କୋଚ୍‌କୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଲ୍‌ଡ ସିଙ୍ଗଲ୍-ପିସ୍ ଗ୍ୟାଙ୍ଗୱେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରୀମାନେ ଟ୍ରେନ୍ ଭିତରେ ସହଜରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ।

ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଚ୍‌ରେ ପାସେଞ୍ଜର୍ ଇନ୍‌ଫର୍ମେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ରହିବ। LCD ସ୍କ୍ରିନ୍‌ରେ ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ସୂଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଅଡିଓ ଘୋଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅପଡେଟ୍ ଦିଆଯିବ ।

ଏହାସହ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଟ୍ରେନ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ପାଇଁ ଏମର୍ଜେନ୍ସି କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ୟୁନିଟ୍ ପାଇବେ। ୱାଇ-ଫାଇ ଆଧାରିତ ଇନ୍‌ଫୋଟେନ୍‌ମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ରହିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବା ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦେଖିପାରିବେ ।

ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁବିଧା

ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଯାତ୍ରାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ। ଟ୍ରେନ୍‌ର ଫ୍ଲୋର୍ ଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ରଖାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚଢ଼ିବା ଓ ଓହ୍ଲାଇବା ସହଜ ହେବ। ଏହାସହ ଦ୍ୱାରରେ ରିଟ୍ରାକ୍ଟେବଲ୍ ଷ୍ଟେପ୍ ରହିବ, ଯାହା ଟ୍ରେନ୍ ଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତା କମାଇବ ।

ହ୍ୱିଲ୍‌ଚେୟାର୍ ଉପଯୋଗୀ ଦ୍ୱାର, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସିଟ୍, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟ ଏବଂ ବ୍ରେଲ୍ ଲିପିରେ ସାଇନ୍‌ବୋର୍ଡ ମଧ୍ୟ ରହିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଚ୍‌ରେ ଦୁଇଟି HVAC ୟୁନିଟ୍ ଲଗାଯିବ, ଯାହା ତାପମାତ୍ରା ଓ ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ ।

ଉଚ୍ଚ ବେଗରେ ଶବ୍ଦ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରତିରୋଧ କମାଇବାକୁ ବିଶେଷ ଡିଜାଇନ୍

ଅତ୍ୟଧିକ ବେଗରେ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଇବା ସମୟରେ ବାୟୁ ପ୍ରତିରୋଧ, ଶବ୍ଦ ଓ ଟନେଲ୍ ଭିତରେ ବାୟୁଚାପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଟ୍ରେନ୍‌ର ସାମ୍ନା ଭାଗ ଓ ବଡିକୁ Computational Fluid Dynamics (CFD) ସିମୁଲେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରେନ୍ ଚାରିପାଖରେ ବାୟୁ କିପରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ତାହା ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ବାୟୁ ପ୍ରତିରୋଧ, ଟର୍ବୁଲେନ୍ସ ଓ ଚାପ ତରଙ୍ଗକୁ କମାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଟ୍ରେନ୍‌ର ଶବ୍ଦ ଓ ସୋନିକ୍ ବୁମ୍‌ର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ କମ୍ ହେବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ରିଜେନେରେଟିଭ୍ ବ୍ରେକିଂ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ

ଏହି ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ୨୫ kV, ୫୦ Hz ସିଙ୍ଗଲ୍-ଫେଜ୍ AC ଟ୍ରାକ୍ସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍‌ରେ ଚାଲିବ। ଓଭରହେଡ୍ କ୍ୟାଟେନାରୀ ସିଷ୍ଟମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ।

ଏଥିରେ ରିଜେନେରେଟିଭ୍ ବ୍ରେକିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଟ୍ରେନ୍‌ର ବେଗ କମାଇବା ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା କିଛି ଶକ୍ତିକୁ ପୁନର୍ବାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ। ଫଳରେ ଶକ୍ତିର ସଞ୍ଚୟ ହେବ ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର BEML କାରଖାନାରେ ନିର୍ମାଣ ଓ ଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରାଲ୍ ଟେଷ୍ଟିଂ ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଦେଶର ହାଇସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଗତି, ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଆରାମ, ସୁରକ୍ଷା, ସମାବେଶୀ ଯାତ୍ରା ଓ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି ।