ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ ଆମେରିକାକୁ ମରାମତି ପାଇଁ ପଠାଯାଉଥିବା F-35 Lightning II ଫାଇଟର ଜେଟ୍‌ର କିଛି ଅଂଶ ହଂକଂରେ ପହଞ୍ଚିଯିବାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ଆମେରିକା ଯିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ହଂକଂକୁ divert ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ଏବଂ କାହିଁକି ଏଭଳି ଘଟିଲା, ତାହା ନେଇ ତଦନ୍ତ ଚାଲିଛି।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର Defence Minister Richard Marles ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଆମେରିକା ଏବଂ F-35ର ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ମାତା Lockheed Martin ସହ ମିଶି ତଦନ୍ତରେ ସହଯୋଗ କରୁଛି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ହଂକଂକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ “sensitive equipment” ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉନାହିଁ।

ତେବେ ଏହି ଘଟଣା ନେଇ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହେଉଛି—ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟରେ shipmentରେ F-35 cockpit canopy ଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି canopyରେ radar-resistant technology ସହ ଜଡିତ ଉପାଦାନ ଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଆମେରିକୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀ ଓ କଂଗ୍ରେସର କିଛି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

ଆମେରିକାର F-35 Joint Program Office ମଧ୍ୟ shipmentରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ଥିବା ଏବଂ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା, ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରିବା ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଘଟଣା ରୋକିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଥିବା କହିଛି।

F-35 ଏକ ବହୁଦେଶୀୟ fifth-generation fighter jet ଏବଂ ଏହାର global spare-parts networkରେ ଅନେକ ଦେଶ ଅଂଶୀଦାର। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପାଖରେ ୭୨ଟି F-35 ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଆମେରିକା ବାହାରେ F-35 spare partsର global pool ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।

ହଂକଂ ଚୀନର ଏକ Special Administrative Region ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି shipment diversion ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଛି। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଚୀନ ସରକାର କିମ୍ବା ଚୀନର ସାମରିକ ବାହିନୀ ପାଇଥିବାର କୌଣସି ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ।

ଏବେ ତଦନ୍ତର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ହେଉଛି—shipment କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ହଂକଂକୁ divert ହେଲା, ଏଥିରେ logistics chainର କେଉଁଠାରେ ସମସ୍ୟା ହେଲା ଏବଂ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି କ’ଣ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଆମେରିକା ଓ Lockheed Martin ଏହି ଘଟଣାରେ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।