ମାତ୍ର ₹୧ ଅଧିକ ଦାମରେ Pepsi ବିକ୍ରି ଅଭିଯୋଗରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରାୟ ୧୩ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଅପରାଧିକ ମାମଲାକୁ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରକୃତରେ ବିକ୍ରି କରିନାହାନ୍ତି, କେବଳ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଅପରାଧିକ ଭାବେ ଦାୟୀ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

କ’ଣ ଥିଲା ମାମଲା?

ଘଟଣାଟି ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ର। Legal Metrology Inspector ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦୋକାନରେ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ୬୦୦ ମିଲିଲିଟର Pepsi ବୋତଲର MRP ₹୨୫ ଥିବାବେଳେ ତାହା ₹୨୬ରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା। ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ସ୍ୱାମୀ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।

ଏହା ପରେ Legal Metrology (Packaged Commodities) Rules, 2011ର Rule 18(2) ଏବଂ Rule 32(2) ଅନୁଯାୟୀ ମାମଲା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ Judicial Magistrate First Class ଅପରାଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ମାମଲା ରଦ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଆବେଦନ ମଧ୍ୟ ଖାରଜ ହୋଇଥିଲା।

ହାଇକୋର୍ଟ କାହିଁକି ମାମଲା ଖାରଜ କଲେ?

ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, Inspectorଙ୍କ ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଦୋକାନରୁ Pepsi ବୋତଲଟି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିକ୍ରି କରିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା। ସ୍ୱାମୀ କେବଳ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।

କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ‘ବିକ୍ରି କରିବା’ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। Legal Metrology Act, 2009ର Section 2(r) ଅନୁଯାୟୀ ବିକ୍ରି ସମ୍ପର୍କିତ ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରକୃତ ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ।

କୋର୍ଟ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବିଲ୍‌ରେ ତାରିଖ ସମ୍ପର୍କରେ overwriting ଥିବାରୁ ମାମଲାର ରେକର୍ଡ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କ’ଣ ହେଲା?

କୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ MRPରୁ ଅଧିକ ଦାମରେ ପ୍ୟାକେଜ୍‌ଡ୍ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରିବା ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ। ଏହି ମାମଲାରେ କୋର୍ଟ କେବଳ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭୁଲ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ବିଚାର କରି ତାହାକୁ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି।

ସେହି ସମୟରେ ଦୋକାନର ମାଲିକ ଥିବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମାମଲାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇନଥିଲା। ୨୦୧୩ର ଘଟଣା ହୋଇଥିବାରୁ ଏବେ ନୂଆ ମାମଲା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ limitation ସମ୍ପର୍କିତ ଆଇନଗତ ସମସ୍ୟା ଥାଇପାରେ ବୋଲି ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞ Anuj Dave କହିଛନ୍ତି।