ଭାରତରେBreast Cancer ବା ସ୍ତନ କର୍କଟଏକ ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହେଉଛି। ଏହି ରୋଗର ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ Mammography ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷା। ଏବେ ଏହି ପରୀକ୍ଷାର ଫଳାଫଳ ବିଶ୍ଳେଷଣରେArtificial Intelligence ବା AIର ବ୍ୟବହାର ଭାରତରେ ଏକ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

AIIMS, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ AI-based mammography interpretation technologyକୁBPL Technologies Limitedକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଆହୁରି ବିକାଶ, validation ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ clinical use ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ରାସ୍ତା ଖୋଲିଛି।

ଭାରତରେ Breast Cancerର ସ୍ଥିତି କ’ଣ?

ଭାରତରେ Breast Cancer ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିବା cancer। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦେଶରେ୨.୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନୂଆ breast cancer casesଚିହ୍ନଟ ହେଉଥିବା ତଥ୍ୟରେ କୁହାଯାଇଛି।

The Lancet Oncologyରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ breast cancer incidence rate ୧୯୯୦ରେ ପ୍ରତି ୧ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୩ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୩ରେ ଏହା୨୯.୪କୁ ବଢ଼ିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ୧୨୭% ବୃଦ୍ଧିହୋଇଛି।

ଏହି ସମୟରେ age-standardised mortality rate ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ୧ ଲକ୍ଷରେ ୮.୯ରୁ ବଢ଼ି୧୫.୫ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

Mammogram କ’ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ପଢ଼ିବା କାହିଁକି କଷ୍ଟକର?

Mammogram ହେଉଛି ସ୍ତନର ଏକX-ray image। ଏଥିରେ ଅତି ଛୋଟ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ସନ୍ଦେହଜନକ mass କିମ୍ବା calcificationର ଗୋଷ୍ଠୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ ଠାରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ କିମ୍ବା lump ଦେଖାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ Mammogramରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଧରାପଡ଼ିପାରେ।

କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ Mammogramକୁ ପଢ଼ିବା ସହଜ ନୁହେଁ। କିଛି cancerର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇପାରେ। ସେହିପରିdense breast tissueଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା ଚିହ୍ନଟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।

ଭାରତରେ ଏହା ସହିତ specialist radiologistଙ୍କ ଅଭାବ ଓ ସହର ଏବଂ ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ healthcare infrastructureର ଅସମାନ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।

Mammogramରେ AI କିପରି ସହାୟତା କରିପାରେ?

AI-based mammography systemକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ breast images ଦ୍ୱାରା train କରାଯାଏ। ଏହା ଛବିରେ cancer କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ abnormality ସହ ଜଡ଼ିତ pattern ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଶିଖେ।

Mammogram ବିଶ୍ଳେଷଣ ସମୟରେ AI ସନ୍ଦେହଜନକ ଅଞ୍ଚଳକୁ radiologistଙ୍କ ଧ୍ୟାନକୁ ଆଣିପାରେ। ଏହା ସହିତ କିଛି system ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ caseକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା କରିପାରେ।

ଏହା ବିଶେଷ ଭାବେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ breast-imaging specialistଙ୍କ ଅଭାବ ରହିଛି।

AIIMS କ’ଣ ବିକଶିତ କରିଛି?

AIIMSର ଟିମ୍ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ AI-based mammography interpretation modelର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି Mammogram ବିଶ୍ଳେଷଣରେ radiologistଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା।

ଏହି technologyକୁ BPL Technologiesକୁ transfer କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଆହୁରି ବିକଶିତ ଓ clinical settingରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।

ତେବେ ଏହାକୁ routine clinical practiceରେ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୋଗୀ, ବିଭିନ୍ନ imaging equipment ଏବଂ ଭିନ୍ନ clinical settingର datasetଉପରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ regulatory approval ଏବଂ clinical evidence ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।

AI କି ନିଜେ Breast Cancer ଚିହ୍ନଟ କରିଦେବ?

ନା।AIକୁ ଏଠାରେ radiologistଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକadditional diagnostic support toolଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

AI କୌଣସି Mammogramରେ ସନ୍ଦେହଜନକ finding ଦେଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଅର୍ଥ cancer ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ clinical assessment, additional imaging କିମ୍ବା biopsy କରାଯାଇପାରେ। ଶେଷରେ cancerର ନିଶ୍ଚିତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁpathological confirmationଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।

ବିଦେଶରେ AI Mammographyର ଫଳାଫଳ କିପରି?

ସ୍ୱିଡେନରMASAI randomised trialରେ ୧,୦୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କୁ ନେଇ AI-supported mammography screeningର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଅଧ୍ୟୟନରେ AI-supported screeningରେ ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ୬.୪ଟି cancerଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ standard screeningରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୫.୦ ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ trialରେ AI-supported approachରେ cancer detection rate ପ୍ରାୟ୨୯% ଅଧିକଥିଲା।

ଏହା ସହିତ screen-reading workloadରେ ପ୍ରାୟ୪୪.୨% ହ୍ରାସଦେଖାଯାଇଥିଲା।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ AI-supported screeningର sensitivity୮୦.୫%, standard double readingର sensitivity୭୩.୮%ଥିଲା। ଉଭୟ ପଦ୍ଧତିର specificity ପ୍ରାୟ୯୮.୫%ଥିଲା।

ତେବେ ବିଦେଶୀ clinical trialର ଫଳାଫଳକୁ ସିଧାସଳଖ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ dataset ଓ healthcare settingsରେ ଏହି technologyର ଯଥେଷ୍ଟ validation ଆବଶ୍ୟକ।

AI-based mammography ଭାରତରେ breast cancer detectionକୁ ସହାୟତା କରିବାର ଏକ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା ଖୋଲିଛି। ତେବେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ clinical ଉପଯୋଗିତା ବ୍ୟାପକ validation, regulatory approval ଏବଂ real-world clinical evidence ପରେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।