ଦୁନିଆର ଅନେକ ଦେଶରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଯାତାୟାତ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ତାଲିବାନ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ମହିଳାଙ୍କ ଯାତାୟାତ ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଜାରି ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଜଣେ ପୁରୁଷ ମହରମ୍‌ ରହିବା ନେଇ ନିୟମ ରହିଛି।

🚫 ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ମହରମ୍‌ ଆବଶ୍ୟକ

୨୦୨୧ ଅଗଷ୍ଟରେ ତାଲିବାନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ପୁଣି କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବା ପରେ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କଟକଣା ଲାଗୁ କରାଯାଇଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଏକାକୀ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ରହିଛି।

ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ୭୨ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଜଣେ ମହରମ୍‌ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି। ମହରମ୍‌ ଭାବେ ସ୍ୱାମୀ, ବାପା, ଭାଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନିକଟ ପୁରୁଷ ସମ୍ପର୍କୀୟ ରହିପାରନ୍ତି।

ଏହି ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଟକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ସାର୍ବଜନୀନ ଯାନରେ ମହିଳାଙ୍କ ପୋଷାକ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଢାଙ୍କିବା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ କଠୋର ନିୟମ ରହିଛି।

🎓 ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା

କେବଳ ଯାତାୟାତ ନୁହେଁ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହିଛି।

ତାଲିବାନ ୨୦୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲା। ପରେ ୨୦୨୨ ଡିସେମ୍ବରରେ ମହିଳାଙ୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଷେଧ ଲଗାଯାଇଥିଲା।

ଫଳରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଝିଅ ଓ ମହିଳା ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଏହି କଟକଣାକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍‌ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛନ୍ତି।

💼 ଚାକିରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ

ମହିଳାଙ୍କ ଚାକିରି ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ତାଲିବାନ ଶାସନରେ ବିଭିନ୍ନ କଟକଣା ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ସୀମିତ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ନିୟମର ପ୍ରଭାବରେ ଆଫଗାନ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା, ଶିକ୍ଷା ଓ ରୋଜଗାରର ଅଧିକାର ନେଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ଏହି କଟକଣାଗୁଡ଼ିକ ଦେଶର ସାମାଜିକ ଓ ମାନବାଧିକାର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।