ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଓ ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶ୍କିଆନ୍ ୧୪ ଦଫା ସମଝୌତା ସ୍ମାରକ (MoU) ଉପରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଭୟ ଦେଶ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଶତ୍ରୁତାକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିବେ। ଏହା ସହିତ ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳସନ୍ଧିକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ। ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ।

ଏହି MoU ଅନୁସାରେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ୬୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସମଝୌତାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଏହି ସମୟସୀମାକୁ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତିରେ ବଢ଼ାଯାଇପାରିବ। ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହେବ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ୟୁରେନିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ।

ଚୁକ୍ତିରେ ଆମେରିକା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ହଟାଇବା, ଇରାନର ଜବତ ସମ୍ପତ୍ତି ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ସହମତ ହୋଇଛି। ସେହିପରି ଇରାନର ଆର୍ଥିକ ପୁନର୍ଗଠନ ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟୁନ ୩୦୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ଏକ ସହାୟତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଇରାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ପୁନର୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକଶିତ କିମ୍ବା ଅର୍ଜନ କରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଇରାନର ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରେନିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IAEA)ର ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଧୀନରେ ଆଲୋଚନା ହେବ।

ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ।