ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା UPI (Unified Payments Interface) ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିଛି। ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, UPI ଏବେ ୧୧ଟି ଦେଶରେ acceptance ଏବଂ/କିମ୍ବା cross-border remittance ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଛି। ଏହା ସହିତ ଜୁଲାଇ ମାସରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ୨୯.୮୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର କାରବାର ହୋଇଛି।
Press Information Bureau (PIB)ର “UPI Transforming India’s Payment Landscape” ଶୀର୍ଷକ ରିଲିଜ୍ ଅନୁସାରେ, ଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧିରେ UPI ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଭାରତର Digital Public Infrastructureର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହେବା ସହ ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ମୁଖ୍ୟ ଭିତ୍ତି ହୋଇପାରିଛି।
National Payments Corporation of India (NPCI) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ UPI ୨୦୨୪ରେ ବିଶ୍ୱର real-time payment transaction volumeର ପ୍ରାୟ ୪୯% ଅଂଶ ଦଖଲ କରିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ International Monetary Fund (IMF)ର ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା।
UPIର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିସ୍ତାର ଭାରତର interoperable digital payment modelକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମିଳୁଥିବା ସ୍ୱୀକୃତିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୁଟାନ, ନେପାଳ, ସିଙ୍ଗାପୁର, UAE, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମରିସସ୍, କତାର, କାମ୍ବୋଡିଆ, ଗ୍ରୀସ୍ ଓ ମାଲଦ୍ୱୀପରେ UPI acceptance ଏବଂ/କିମ୍ବା cross-border remittance ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଗ୍ରୀସ୍ ଓ ମାଲଦ୍ୱୀପ ନିକଟରେ UPI ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି।
UPI ଲଞ୍ଚ୍ ହେବା ପରଠାରୁ ଏଥିରେ ଅନେକ ନୂଆ ସୁବିଧା ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ୨୦୨୦ରୁ ୨୦୨୨ ମଧ୍ୟରେ UPI AutoPay ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା EMI ଓ SIP ଭଳି recurring payment ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ଏହି ସମୟରେ feature-phone ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ UPI 123PAY ଆଣାଯାଇଥିଲା। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ IVR ଏବଂ missed call ଭଳି ସୁବିଧା ବ୍ୟବହାର କରି ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ କରାଯାଇପାରେ।
ଏହାସହ UPI Lite ଆସିଥିଲା, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ କମ୍ ମୂଲ୍ୟର ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର PIN ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ credit cardକୁ ମଧ୍ୟ UPI ସହ ଲିଙ୍କ୍ କରିବାର ସୁବିଧା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା।
ଭୁଟାନରେ UPIର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୨୪ରେ UPI Circle ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା delegated paymentsକୁ ସମ୍ଭବ କରିଥିଲା। ଏହାସହ RBI UPI ମାଧ୍ୟମରେ tax payment limitକୁ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।
ସେହିପରି UPI 123PAYର transaction limit ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଯାଇଥିବା ବେଳେ UPI Lite wallet limit ୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ପ୍ରତି transaction limit ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା।
୨୦୨୫ରେ UPIରେ on-device biometric authentication ଏବଂ Aadhaar-based face authentication ଭଳି ସୁବିଧା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟରେ authenticationର ଅଧିକ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, UPIର ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିସ୍ତାର ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ interoperability-focused modelକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମିଳୁଥିବା ବଢ଼ୁଥିବା ସ୍ୱୀକୃତିର ପ୍ରମାଣ।
କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀପଠାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ ତଦନ୍ତ ...
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇବ...
୨୦୨୭ରେ ୧୦.୧% ବଢ଼ିପାରେ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ଭାରତରେ ମେ...
ନିର୍ମାଣ କାମରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଉପରେ ନିୟ...
ଦୀପାବଳି ପୂର୍ବରୁ ରୂପା ଦରରେ ବଡ଼ ଉଛାଳ ଦୀପାବଳି ଓ ଧନ...
ଆଗାମୀ ପର୍ବପର୍ବାଣୀକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟର ସହ ପାଳନ...
ଅସ୍ଥିର କାରବାର ପରେ ଲାଭରେ ବନ୍ଦ ହେଲା ବଜାର ବୁଧବାର ଭ...
ଦେଶରେ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଭାରତୀୟ ବିମାନ ଶିଳ୍ପ ପାଇ...
