ସୁନା ଖଣି ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍: ୭୨ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦାବି, ମିଶରର ବାୟୁସେନା ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ

ଖାର୍ତୁମ୍:ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ସୁଡାନର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୁନା ଖଣି ଥିବା ଏକ ଦୁର୍ଗମ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅତି କମ୍ରେ ୭୨ ଜଣ ଖଣି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରିଛି ସୁଡାନର ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ‘ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଲୟର୍ସ’। ଅକ୍ଟୋବର ୧୦, ଶନିବାର ଦିନ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସଂଗଠନ ମିଶରର ବାୟୁସେନାକୁ ଦାୟୀ କରିଛି। ତେବେ ଏହି ଅଭିଯୋଗର ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ପୁଷ୍ଟି ହୋଇପାରିନାହିଁ ଏବଂ ମିଶର ପକ୍ଷରୁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଆଧିକାରିକ ବିବୃତି ଆସିନାହିଁ। 

୭୨ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଦାବି

ସୁଡାନରେ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣାର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ସଂଗଠନ ‘ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଲୟର୍ସ’ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ୭୨ ଜଣ ଖଣି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଆକ୍ରମଣରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଖଣି ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇଥିବା ସଂଗଠନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।

ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଘଟଣାସ୍ଥଳ ଦୁର୍ଗମ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବାରୁ ମୃତକଙ୍କ ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି। ତେଣୁ ୭୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସଂଗଠନର ଦାବି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି। 

ସୁଡାନ-ମିଶର ସୀମା ନିକଟରେ ଆକ୍ରମଣ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସୁଡାନ ଓ ମିଶର ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦୀୟ ସୀମା ନିକଟରେ ଥିବା ଜାବାଲ୍ ଅଲ୍-ଉକାଇଦାତ୍ (Jabal al-Uqaydat) ସୁନା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଲୋକ ପାରମ୍ପରିକ ଓ ଛୋଟ ଧରଣର ଖଣି କାମ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି। ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବିବାଦ ରହିଛି।

‘ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଲୟର୍ସ’ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଆକ୍ରମଣ ସୁଡାନର ଭୂଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା। ସଂଗଠନ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛି। ତେବେ ସୀମାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଆକ୍ରମଣ କେଉଁ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇନାହିଁ।

ମିଶରର ବାୟୁସେନା ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ

ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ମିଶରର ବାୟୁସେନାକୁ ଦାୟୀ କରିଛି ‘ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଲୟର୍ସ’। ସଂଗଠନର ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସୁନା ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଢ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏପରି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଛି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମିଶରର ସେନା ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକ୍ରମଣର ଦାୟିତ୍ୱ ସ୍ୱୀକାର କରିନାହିଁ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଜୁନ୍ ମାସରେ ମିଶରୀୟ ସେନା ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଆଇନ ସୁନା ଖନନ ଓ ଚୋରାଚାଲାଣ ବିରୋଧରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ କରିଥିବା କହିଥିଲା। ସେହି ଅଭିଯାନ ମିଶରର ଭୂଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ସେନା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରଖିବା ଜରୁରୀ। ଆକ୍ରମଣର ଦାୟୀ କିଏ, କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା ଓ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା, ସେସବୁ ନେଇ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। 

ଏହି ବର୍ଷ ଜୁନ୍ରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଆକ୍ରମଣ

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସୁନା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଘଟଣାରେ ୨୩ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ତା’ପରେ ମିଶରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଆଇନ ଖଣି କାମ ଓ ଚୋରାଚାଲାଣ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲା।

ମିଶରୀୟ ସେନା ପୂର୍ବ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ୨୨୩ ଜଣଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖିଥିବା ଜଣାଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୩୬ ଜଣ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବେଆଇନ ସୁନା ଖନନ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚୋରାଚାଲାଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ ରହିଥିଲା।

ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅବୈଧ ବ୍ୟବସାୟକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଚାପକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ତେବେ ଜୁନ୍ର ଘଟଣା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଅଧିକ ତଦନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।

ସୁଡାନର ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଓ ସୁନା ବ୍ୟବସାୟର ସମ୍ପର୍କ

ସୁଡାନ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୩ରୁ ସେନା ଓ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ସଂଗଠନ ରାପିଡ୍ ସପୋର୍ଟ ଫୋର୍ସେସ୍ (RSF) ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଭୟାବହ ସଂଘର୍ଷରେ ଜର୍ଜରିତ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟାପକ ଜୀବନହାନି ହୋଇଛି ଏବଂ ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକ ଘରଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ମାନବିକ ସହାୟତା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ସେବାର ଅଭାବ ଦେଶର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି।

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ବ୍ୟବସାୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିଛି। ସୁଡାନର ଅନେକ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବିକା ହରାଇ ଛୋଟ ଖଣିରେ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଖଣି କାମ ଅନେକ ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହୁଏ। ସୁନାର ଚୋରାଚାଲାଣ ଓ ଏହାର ଆୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ମିଶର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁଡାନରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା। ଦୁଇ ଦେଶର ଦୀର୍ଘ ସୀମା ଦେଇ ଅବୈଧ ବ୍ୟବସାୟ, ମାନବ ଚାଲାଣ ଓ ଅନିୟମିତ ଯାତାୟାତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇଛି। 

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା

ଘଟଣାସ୍ଥଳ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବାରୁ ଆହତଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସାଳୟକୁ ନେବା ଓ ମୃତାହତଙ୍କ ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ସୁଡାନ ଡକ୍ଟର୍ସ ନେଟୱର୍କ ମଧ୍ୟ ଆହତଙ୍କ ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥା ଓ ଚିକିତ୍ସା ସେବାର ସୀମିତ ଉପଲବ୍ଧତା ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ସହ ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, ଆକ୍ରମଣର ଦାୟୀ ପକ୍ଷ ଓ ଘଟଣାର ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୭୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟାକୁ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦାବି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। 

ସାରକଥା:ସୁଡାନ-ମିଶର ସୀମା ନିକଟରେ ସୁନା ଖଣି ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ରେ ୭୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ମିଶରର ବାୟୁସେନା ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସ୍ୱାଧୀନ ପୁଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ। ସୁଡାନର ଗୃହଯୁଦ୍ଧ, ସୁନା ଚୋରାଚାଲାଣ ଓ ବିବାଦୀୟ ସୀମା ପରିସ୍ଥିତି ଏହି ଘଟଣାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି।