ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ରୁପ୍Tata Groupର ହୋଲ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀ Tata Sons ଏବେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟାମକୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଫସିଛି।Reserve Bank of India (RBI)Tata Sonsର Core Investment Company (CIC) ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ କରିଥିବା ଅନୁରୋଧକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଫଳରେ Tata Sonsର ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟ୍ରେ ଲିଷ୍ଟିଂ କରିବାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁଣି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—Tata Sons କାହିଁକି ଲିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ ଏବଂ RBI କାହିଁକି ଏହାକୁ ଲିଷ୍ଟିଂ ଦିଗରେ ନେଉଛି?

କ’ଣ ଏହି Core Investment Company?

Core Investment Company ବା CICମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ କର୍ପୋରେଟ୍ ଗ୍ରୁପ୍ର ହୋଲ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀ ଭାବେ କାମ କରେ। ସାଧାରଣ NBFC ଭଳି ଏହା ସିଧାସଳଖ ଲୋକଙ୍କୁ ଋଣ ଦେବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାମ ନୁହେଁ।

RBIର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ CIC ନିଜର ନେଟ୍ ଆସେଟ୍ର ଅତିକମ୍ରେ୯୦% ଗ୍ରୁପ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶକରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଏଥିରୁ ଅତିକମ୍ରେ ୬୦% ଇକ୍ୱିଟି ଶେୟାରରେ ନିବେଶ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

Tata Sonsର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ହେଉଛି Tata Groupର ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀରେ ଅଂଶଧନ ରଖିବା। IT, ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ଷ୍ଟିଲ୍, କନ୍ଜ୍ୟୁମର ପ୍ରଡକ୍ଟ, ଏଭିଏସନ୍ ଓ ହସ୍ପିଟାଲିଟି ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ Tata Sonsର ବଡ଼ ଅଂଶଧନ ରହିଛି।

କାହିଁକି RBIର ନିୟମ ଲାଗୁ ହେଉଛି?

ଏକ CIC କେବଳ ହୋଲ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ଗ୍ରୁପ୍ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଗ୍ରୁପ୍ର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ନେବା, ବଣ୍ଡ୍ ଜାରି କରିବା କିମ୍ବା କମର୍ସିଆଲ୍ ପେପର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରନ୍ତି।

ତେଣୁ ହୋଲ୍ଡିଂ କମ୍ପାନୀ ସ୍ତରରେ କୌଣସି ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ହେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଗ୍ରୁପ୍ର ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ RBI CIC ପାଇଁ ଅଲଗା ନିୟାମକୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିଛି।

Tata Sonsକୁ କାହିଁକି ଲିଷ୍ଟିଂ କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ?

RBI ୨୦୨୧ରେ NBFC ପାଇଁScale-Based Regulatory Frameworkଆଣିଥିଲା। ଏଥିରେ NBFCଗୁଡ଼ିକୁ Base, Middle, Upper ଓ Top—ଏହି ଚାରିଟି ଲେୟର୍ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

ବଡ଼ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମିକ୍ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ NBFCଗୁଡ଼ିକୁUpper Layerରେ ରଖାଯାଏ। Tata Sonsକୁସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ Upper Layer NBFCଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ବର୍ଗୀକରଣର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନିୟମ ହେଉଛି—Upper Layerରେ ଥିବା NBFCକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ଲିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

Tata Sons ପାଇଁ ମୂଳ ଲିଷ୍ଟିଂ ସମୟସୀମା୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ଥିଲା। କିନ୍ତୁ କମ୍ପାନୀ ଲିଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲା। ଏହା ବଦଳରେ ଲିଷ୍ଟିଂ ଆବଶ୍ୟକତାର ଆଧାର ହଟାଇବା ପାଇଁ CIC ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ିବାକୁ RBI ନିକଟରେ ଆବେଦନ କରିଥିଲା।

ଏବେ RBI ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ଖାରଜ କରିଛି।

ଋଣ ପରିଶୋଧ ପରେ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ହଟିଲାନି ନିୟମ?

Tata Sons ୨୦୨୪ରେ₹୨୦,୦୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଋଣ ପରିଶୋଧକରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ରେ କମ୍ପାନୀ RBI ନିକଟରେ CIC ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲା।

କମ୍ପାନୀର ଯୁକ୍ତି ଥିଲା ଯେ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବା ପରେ ଏହାକୁ ଆଉ ପଞ୍ଜୀକୃତ NBFC ଭାବେ ବିଚାର କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ Upper Layer NBFC ସହ ଜଡ଼ିତ ଲିଷ୍ଟିଂ ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

କିନ୍ତୁ RBI ନିୟମରେ ‘Public Funds’ର ପରିଭାଷା କେବଳ କମ୍ପାନୀ ନିଜେ ନେଇଥିବା ଋଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ବ୍ୟାଙ୍କ ଫାଇନାନ୍ସ, କମର୍ସିଆଲ୍ ପେପର୍, ଡିବେଞ୍ଚର୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବଜାର ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ ସହ ଗ୍ରୁପ୍ କମ୍ପାନୀ ଓ ଆସୋସିଏଟ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଆସୁଥିବା ପରୋକ୍ଷ ସାର୍ବଜନୀନ ଧନକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଏ।

Tata Sonsର ଆକାର ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ

RBIର ସଂଶୋଧିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ,₹୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଆସେଟ୍ଥିବା NBFC Upper Layerରେ ଆସିପାରେ।

ସମ୍ପ୍ରତି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା Tata Sonsର ଆସେଟ୍ ପ୍ରାୟ₹୨ ଲକ୍ଷ କୋଟିଥିଲା। ତେଣୁ CIC ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ି Upper Layer ନିୟମରୁ ବାହାରିବା Tata Sons ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ।

Tata Sons କାହିଁକି ଲିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ?

ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟ୍ ଲିଷ୍ଟିଂ ହେଲେ କମ୍ପାନୀକୁ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରେ ଏବଂ ବଜାରରେ କମ୍ପାନୀର ମୂଲ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ Tata Sons ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ ନୁହେଁ।

ଲିଷ୍ଟିଂ ହେଲେ Tata Sonsକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆର୍ଥିକ ତଥ୍ୟ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ପୋରେଟ୍ ସୂଚନା ବଜାରକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନିବେଶ, Related-Party Transactions, ଗଭର୍ନାନ୍ସ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିବେଶକ ଓ ନିୟାମକଙ୍କ ନଜର ଆହୁରି ବଢ଼ିବ।

ଏହା ସହ Tata Sonsର ନିଜସ୍ୱ ଶେୟାରର ଦୈନିକ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ନିବେଶକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଲିଷ୍ଟେଡ୍ Tata କମ୍ପାନୀର ଶେୟାର ମୂଲ୍ୟ ଦେଖିପାରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ Tata Sons ନିଜେ ଲିଷ୍ଟେଡ୍ ନୁହେଁ। IPO ହେଲେ Tata Sonsର ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ନିବେଶକୁ ଆଧାର କରି ଏହା ପ୍ରିମିୟମ୍ କିମ୍ବା ଡିସକାଉଣ୍ଟରେ ଟ୍ରେଡ୍ କରିବା ଉଚିତ କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ବଜାରରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବ।

Tata Sonsର ଶେୟାରହୋଲ୍ଡରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

Tata Sonsର ପ୍ରାୟ୬୬% ଅଂଶଧନ Tata Trustsନିକଟରେ ଥିବାବେଳେShapoorji Pallonji Groupର ପ୍ରାୟ ୧୮%ଅଂଶଧନ ରହିଛି।

Tata Sons ଲିଷ୍ଟେଡ୍ ହେଲେ ଏହାର ଶେୟାର ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ। ବିଶେଷକରି ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କମ୍ପାନୀରେ ଥିବା ଅଂଶଧନକୁ ନଗଦରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଶେୟାରହୋଲ୍ଡରଙ୍କୁ ଅଧିକ ତରଳତା ମିଳିପାରେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, Tata Trusts ଓ Tata Group ପାଇଁ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ବର୍ତ୍ତମାନର ମାଲିକାନା ଗଠନ ବଜାୟ ରହିପାରେ ଏବଂ ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟ୍ର ନିରନ୍ତର ନଜରରୁ ଦୂରେ ରହିପାରିବ।

ଏବେ ଆଗକୁ କ’ଣ?

RBI Tata Sonsର CIC ପଞ୍ଜୀକରଣ ଛାଡ଼ିବା ଅନୁରୋଧ ଖାରଜ କରିବା ପରେ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ରହିବାର ପସନ୍ଦିତ ରାସ୍ତା ଅଧିକ କଠିନ ହୋଇଛି।

Tata Sons ଏବେ ମଧ୍ୟ RBIରUpper Layer NBFC frameworkଅଧୀନରେ ରହିଛି। ତେଣୁ ଲିଷ୍ଟିଂ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାକୁ କମ୍ପାନୀକୁ ଏବେ ଉପାୟ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ Tata Sonsର IPO ତୁରନ୍ତ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି।ଲିଷ୍ଟିଂ କିପରି ଏବଂ କେବେ ହେବ, ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିୟାମକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।