ଟଙ୍କାକୁ ସମ୍ଭାଳିବାକୁ RBIର ନୂଆ ରଣନୀତି

ମୁମ୍ବାଇ:ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ବଜାରରେ ଅତ୍ୟଧିକ କଳ୍ପନାଭିତ୍ତିକ କାରବାରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଅନେକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରିଛି।

ତିନିଟି ତୈଳ କମ୍ପାନୀକୁ ସିଧାସଳଖ ଡଲାର

RBI ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ (IOC), ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) ଏବଂ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (BPCL)କୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନି ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ଡଲାର ଯୋଗାଇବା ଲାଗି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି। ଏହି ସୁବିଧା ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏହା ଫଳରେ ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଡଲାର ଚାହିଦାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଖୋଲା ବଜାରରୁ ଦୂରେଇ ରହିବ ଏବଂ ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ କମିପାରେ।

ଫରେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ କାରବାରରେ କଟକଣା

କଳ୍ପନାଭିତ୍ତିକ କାରବାର ଓ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ଝୁମ୍ପ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଥର ହେଜିଂ କରିବାକୁ ରୋକିବା ଲାଗି RBI ନିୟମ କଡ଼ା କରିଛି। ନୂଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ବାତିଲ୍ ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଚୁକ୍ତିକୁ ପୁନର୍ବାର ବୁକ୍ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିବ ନାହିଁ।

ଏହା ସହିତ, ପ୍ରକୃତ ଆର୍ଥିକ ଝୁମ୍ପର ପ୍ରମାଣ ନ ଦେଇ କରାଯାଇପାରୁଥିବା ଫରେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ କାରବାରର ସୀମା ୧୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାରରୁ କମାଇ ୫ ନିୟୁତ ଡଲାର କରାଯାଇଛି।

୨୦% ଫରେକ୍ସ ରିସ୍କ ରିଜର୍ଭ

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଟଙ୍କା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଡେରିଭେଟିଭ୍ କାରବାରରେ ଫରେକ୍ସ ଡିଲରମାନଙ୍କୁ କାରବାରର ନାମମାତ୍ର ମୂଲ୍ୟର ୨୦% ସମାନ ଫରେକ୍ସ ରିସ୍କ ରିଜର୍ଭ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରେଣ୍ଟ ଆକାଉଣ୍ଟ ହେଜିଂ କାରବାର ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଏହା ଡଲାର କିଣିବା ଓ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ବିରୋଧରେ ସୁରକ୍ଷା ନେବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ାଇପାରେ।

ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରରେ ହ୍ରାସ

RBIର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ରେକର୍ଡ ୭୮୫.୭୧ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ୨ ଅକ୍ଟୋବର ସପ୍ତାହ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ୭୩୪.୬୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରକୁ ଖସିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ମୋଟ ହ୍ରାସ ପ୍ରାୟ ୫୧.୧୧ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଥିଲା।

ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି, ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ଟଙ୍କା ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ଆମେରିକୀୟ ବଣ୍ଡ୍ର ଅଧିକ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଡଲାରର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

RBIର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଳ୍ପକାଳୀନ ଅସ୍ଥିରତା କମାଇପାରେ। ତେବେ ଟଙ୍କାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥିରତା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର, ଡଲାରର ଚାହିଦା ଓ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହ ଭଳି କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

ସୂତ୍ର:Times of India, RBI ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଘୋଷଣା।