ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଚାଲିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍‌ଜାତ କାନାଡୀୟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଜିଆଙ୍ଗ ଜୁଏକିନ୍ଙ୍କ ଏକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି କେବେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରର ପରିସ୍ଥିତି ଆସେ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଥମେ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୋଇପାରେ।

ଜିଆଙ୍ଗ ଏହି ମତ ରାଜ ଶମାନୀଙ୍କ ପଡ୍‌କାଷ୍ଟରେ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଆଲୋଚନାର ଭିଡିଓ ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ରେ ଅପଲୋଡ୍ ହୋଇଥିଲା।

ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧ ନେଇ କ’ଣ କହିଲେ ଜିଆଙ୍ଗ?

ଭବିଷ୍ୟତରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବିଷୟରେ ପଚରାଯିବା ପରେ ଜିଆଙ୍ଗ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତରେ ଆମ ଜୀବନକାଳରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିରୋଧରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ‘ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟାବୁ’ ରହିଛି ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।

କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ଦେଶ ପ୍ରଥମେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ସେ ଭାରତ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଦେଶ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା କହିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନକୁ କାହିଁକି ଅଧିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କହିଲେ?

ଜିଆଙ୍ଗଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ପାକିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଦୁର୍ବଳ। ତେଣୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସେ ଭାରତର ବଡ଼ ପାରମ୍ପରିକ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ବିରୋଧରେ ଏକ ପ୍ରତିରୋଧକ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।

ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି କୌଣସି ପାରମ୍ପରିକ ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ସ୍ଥିତିକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାକିସ୍ତାନର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଶର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ବିପଦରେ ବୋଲି ମନେ କରେ, ସେତେବେଳେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରର ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।

ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ପରମାଣୁ ନୀତି ଭିନ୍ନ

ଭାରତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ‘No First Use’ ବା ପ୍ରଥମେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ନକରିବା ନୀତି ଘୋଷଣା କରିଆସିଛି। ଯଦିଓ ସମୟ ସମୟରେ ଏହି ନୀତିକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଓ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଛି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପାକିସ୍ତାନ No First Use ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ। ଭାରତର ପାରମ୍ପରିକ ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ପାଇଁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ରଣନୈତିକ ପ୍ରତିରୋଧକ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ବିଶ୍ଳେଷଣ ରହିଛି।

ପାକିସ୍ତାନୀ ନେତାଙ୍କ ପରମାଣୁ ମନ୍ତବ୍ୟ

ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ତିକ୍ତତା ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ ନେତା ଓ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀ ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି।

୨୦୦୨ରେ ତତ୍କାଳୀନ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପରଭେଜ ମୁଶାରଫ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଲେ ପାକିସ୍ତାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ।

୨୦୧୯ର ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣ ଓ ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ପରେ ମଧ୍ୟ ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ନେଇ ପାକିସ୍ତାନୀ ନେତୃତ୍ୱରୁ ଚେତାବନୀ ଆସିଥିଲା।

୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସାମରିକ ତିକ୍ତତା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନୀ ନେତାମାନେ ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାରର ସମ୍ଭାବନା ସମ୍ପର୍କରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।

ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ପରେ ନିଜର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ରଣନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

ଜିଆଙ୍ଗଙ୍କ ଆକଳନକୁ ନେଇ ସତର୍କତା

ଜିଆଙ୍ଗ ଜୁଏକିନ୍‌ଙ୍କ ମତାମତକୁ ଏକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ଆକଳନ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବ ବୋଲି କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ପୂର୍ବାନୁମାନ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ଆକଳନ ନୁହେଁ।

ବାସ୍ତବରେ ଜିଆଙ୍ଗ ନିଜେ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ମତରେ ଆମ ଜୀବନକାଳରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରର ସମ୍ଭାବନା ପ୍ରାୟ ଶୂନ। ତାଙ୍କ ମତର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି, ଯଦି କେବେ ଏଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସଂଘର୍ଷ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଦୃଶ୍ୟ ହୋଇପାରେ।