ପୁରୀ: ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ହେଉଛି ପଟ୍ଟଚିତ୍ର। ଏହି କଳାର ନାଁ ଆସିଲେ ସାଧାରଣତଃ ରଘୁରାଜପୁର କଥା ମନକୁ ଆସେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟ ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳା ନୂଆ ପରିଚୟ ପାଇବା ସହ ମହିଳାଙ୍କ ଆତ୍ମନିର୍ଭରତାର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି।

ପିପିଲି ବ୍ଲକ୍‌ର ଛାଙ୍ଗଘର ଗାଁର ରଶ୍ମିତା ଦାସ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ନିଜେ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶିଖିବା ପରେ ଅନ୍ୟ ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ଏହି କଳାରେ ତାଲିମ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋଜଗାରର ରାସ୍ତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।

୧୫ରୁ ଅଧିକ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଉଛନ୍ତି ରଶ୍ମିତା

ରଶ୍ମିତା ଦାସ ରଘୁରାଜପୁରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପୀ ସୁଶାନ୍ତ ମହାରଣାଙ୍କଠାରୁ ଏହି କଳା ଶିଖିଥିଲେ। ପରେ ନିଜର ଏକ ଛୋଟ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କାମ ଓ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ଆଖପାଖ ଗାଁର ଅନେକ ଯୁବତୀ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶିଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

୨୦୧୭ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଉଦ୍ୟମରେ ଏବେ ୧୫ରୁ ଅଧିକ ଯୁବତୀ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି। କେହି କପଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେହି ଚିତ୍ରର ରୂପରେଖ ଓ ରଙ୍ଗ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା, ଗଣେଶ ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ଭଳି ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ରକୁ ନିଜ କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନ୍ତ କରୁଛନ୍ତି ଏହି ଯୁବତୀମାନେ।

ପଟ୍ଟଚିତ୍ରରୁ ମାସକୁ ୫ରୁ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର

ଏହି କଳା ଏବେ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ଶୌକ ହୋଇ ରହିନାହିଁ, ବରଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି।

ରଶ୍ମିତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ କାମ ଓ ପରିଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ପାରିଶ୍ରମିକ ଦିଆଯାଏ। କାମର ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଜଣେ କଳାକାର ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୫ ହଜାରରୁ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛନ୍ତି।

ଏହି ରୋଜଗାର ଦ୍ୱାରା ଯୁବତୀମାନେ ନିଜ ଘରର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସହଯୋଗ କରିବା ସହ ନିଜକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ କରିପାରୁଛନ୍ତି। ଏହି କାମରେ ଜଡ଼ିତ ସରସ୍ୱତୀ ବେହେରା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି କଳା ଶିଖିବା ଓ କାମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଘର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସହଯୋଗ କରିପାରୁଛନ୍ତି।

ପରିଚୟପତ୍ର ନଥିବାରୁ ସରକାରୀ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ

ଏତେ ବର୍ଷ ଧରି ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ମହିଳା କଳାକାର ଏଯାଏଁ ଶିଳ୍ପୀ ପରିଚୟପତ୍ର ପାଇନାହାନ୍ତି। ଫଳରେ ସେମାନେ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ଏହି ସମସ୍ୟା ନେଇ ପୁରୀ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିଭାଗର ଉପନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଷ୍ଣୁପଦ ମାରାଣ୍ଡି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯୋଗ୍ୟ କଳାକାରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସର୍ଭେରେ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଆବଶ୍ୟକ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ସରକାରୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ପରିଚୟପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସୁବିଧା ପାଇପାରିବେ।

ରଘୁରାଜପୁର ବାହାରେ ବି ପଟ୍ଟଚିତ୍ରର ନୂଆ ଠିକଣା

ଓଡ଼ିଶାର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କଳା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଦେଶବିଦେଶରେ ପରିଚିତ। ରଘୁରାଜପୁର ଏହି କଳାର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ପିପିଲି ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ପିଢ଼ି ଏହାକୁ ଆଗକୁ ନେଉଛନ୍ତି।

ରଶ୍ମିତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କଳାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିନାହିଁ, ବରଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ଘର ପାଖରେ ରହି ରୋଜଗାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି। ଏହା ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ ସହ ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉଦାହରଣ।