ନେପାଳରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଭୟ ଏବେ ବି ଟଳିନାହିଁ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ରେ ଆସିଥିବା ଅଚାନକ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ଦେଶର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି କରିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଜୀବନହାନି ସହ ଘର, ରାସ୍ତା, ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ଭଳି ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।

ଦିଆଯାଇଥିବା ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ବନ୍ୟାରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧,୩୭୭ରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଆହୁରି ୫,୩୫୬ ଜଣ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୬,୮୨୭ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ୭,୫୭୦ ଘର ଭାଙ୍ଗିବା କିମ୍ବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ଏପଟେ ନେପାଳର ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଆଗାମୀ ଦିନ ପାଇଁ ସତର୍କତା ଜାରି ହୋଇଛି। ମଧେଶ, କୋଶୀ, ବାଗମତୀ, ଗଣ୍ଡକୀ ଓ ଲୁମ୍ବିନୀର ପାହାଡ଼ିଆ ଏବଂ ତରାଈ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳରୁ ଅତି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବରଫପାତ ଓ ବଜ୍ରପାତ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏଭଳି ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ହିମସ୍ଖଳନର ବିପଦ ବଢ଼ିପାରେ।

💰 ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୫୦ ହଜାର କୋଟି

ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ନେପାଳ ଉପରେ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପକାଇଛି। ନେପାଳର ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ଓ ପରିଚାଳନା ପ୍ରାଧିକରଣର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ୩୮୭.୫୪ ବିଲିୟନ ନେପାଳୀ ଟଙ୍କା, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୨.୫୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ସମ୍ପତ୍ତି, ଘର ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିର କ୍ଷତି ସାମିଲ ରହିଛି।

ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ତ୍ୱରିତ ୪ ମାସିଆ ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ରାସ୍ତା ମରାମତି, ଅସ୍ଥାୟୀ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ, ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁନରୁଦ୍ଧାରରେ ଏହି ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ।

ନେପାଳର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ୱାଗ୍‌ଲେଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଦେଶର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୫୦ ହଜାର କୋଟି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏତେ ବଡ଼ ଅର୍ଥ ନେପାଳ କେଉଁଠାରୁ ଯୋଗାଡ଼ କରିବ, ତାହା ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।

📉 ଋଣ ବୋଝ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMF)ର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ନେପାଳର ସରକାରୀ ଋଣ ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ GDPର ୪୯.୬ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏହା ୪୮.୧ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା।

ବନ୍ୟା ପରେ ମରାମତି ଓ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବାରୁ ନେପାଳ ଆଗକୁ ଆହୁରି ଆର୍ଥିକ ଚାପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ସ୍କୁଲ, ହସ୍ପିଟାଲ, ରାସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ସହ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ନେପାଳକୁ ଏହି ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଋଣ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଋଣ ପରିଶୋଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ାଇବା ସହ ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଅର୍ଥ ସୁଯୋଗକୁ ସୀମିତ କରିପାରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହାୟତା ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।