ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର କେବେ ପୃଥିବୀର ନିକଟତର ହୁଏ ତ ଆଉ କେବେ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଏ। ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଚନ୍ଦ୍ରର ଅଣ୍ଡାକାର କକ୍ଷପଥ। ୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬, ଶୁକ୍ରବାର ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪,୦୩,୯୪୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ପୃଥିବୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହାରାହାରି ୩,୮୪,୪୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରତାଠାରୁ ଅଧିକ।

ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିଲେ କ’ଣ ହୁଏ? ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ, ସମୁଦ୍ରର ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ଓ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାକୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ କିପରି ପଡ଼େ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।

ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୂରତା କାହିଁକି ବଦଳେ?

ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଅଣ୍ଡାକାର କକ୍ଷପଥରେ ପରିକ୍ରମା କରେ। ତେଣୁ ଏହାର ଦୂରତା ସବୁବେଳେ ସମାନ ରହେ ନାହିଁ। ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର ହେବା ସ୍ଥିତିକୁ ‘ପେରିଜି’ (Perigee) ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ସ୍ଥିତିକୁ ‘ଆପୋଜି’ (Apogee) କୁହାଯାଏ। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରର କକ୍ଷପଥର ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ।

ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ପ୍ରଭାବ

ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ସମୁଦ୍ରର ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ସୃଷ୍ଟିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ନିକଟରେ ଥିଲେ ଏହାର ଜୁଆର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ରହେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦୂରରେ ଥିଲେ ଏହି ପ୍ରଭାବ କିଛି ହ୍ରାସ ପାଏ।

ତେବେ ପ୍ରକୃତ ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ, ସମୁଦ୍ରତଟର ଭୌଗୋଳିକ ଗଠନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦ୍ର ପରିସ୍ଥିତିର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି। ତେଣୁ କେବଳ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୂରତାକୁ ଆଧାର କରି ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟାର ପ୍ରକୃତ ତୀବ୍ରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ: ନବରାତ୍ରି ୨୦୨୬: ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିରରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ହୁଏ ମାଛ-ମାଂସ ଭୋଗ! ଜାଣନ୍ତୁ ପରମ୍ପରା

ଆକାଶରେ ସାମାନ୍ୟ ଛୋଟ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଚନ୍ଦ୍ର

ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ ଏହାର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆକାର ସାମାନ୍ୟ ଛୋଟ ଦେଖାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆପୋଜି ନିକଟରେ ଥିଲେ ଏହାକୁ ‘ମାଇକ୍ରୋ ମୁନ୍’ (Micromoon) କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆପୋଜି ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଖାଲି ଆଖିରେ ସହଜରେ ଜାଣିବା କଷ୍ଟକର।

ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୂରକୁ ଯାଉଛି କାହିଁକି?

ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାପ ଅନୁସାରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୩.୮ ସେଣ୍ଟିମିଟର ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୂରକୁ ସରୁଛି। ପୃଥିବୀର ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଶକ୍ତି ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧୀର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ।

ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୂରତା ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା, ପୃଥିବୀର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଓ ଗ୍ରହର ଅକ୍ଷୀୟ ସ୍ଥିରତା ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ। ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଆକାର ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିବ। ଏହାର ଫଳରେ ଦୂର ଭବିଷ୍ୟତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଘଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ଶେଷ ହୋଇପାରେ।

ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କି?

ନା, ଏଥିପାଇଁ ଭୟଭୀତ ହେବାର କାରଣ ନାହିଁ। ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୂରତାରେ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ମହାଜାଗତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ରହିବା ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ଅସାଧାରଣ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରିବାର କାରଣ ନାହିଁ।

ଚନ୍ଦ୍ରର ଏହି ଗତିବିଧି ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳର ନିୟମିତ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହାକୁ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପୃଥିବୀର ପ୍ରାକୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଆମର ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।