ମାତ୍ର ୩୦୦ ଡଲାରରେ AI ଟୁଲ୍ ତିଆରି କଲେ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଅନିକା ପୁରୀ, ଜିତିଲେ ୨୫ ହଜାର ଡଲାରର ସ୍କଲାରସିପ୍

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଏବେ କେବଳ ଶିଳ୍ପ ଓ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମରେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ହେଉଛି। ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛନ୍ତି ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଭାରତୀୟ-ଆମେରିକୀୟ ଛାତ୍ରୀ ଅନିକା ପୁରୀ। ସେ ମାତ୍ର ୩୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚରେ ‘ElSa’ ନାମକ ଏକ AI-ଆଧାରିତ ସିଷ୍ଟମ୍ ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ରାତି ସମୟରେ ମଣିଷଙ୍କ ଗତିବିଧି ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିପାରେ।

ଏହି ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଅନିକା ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଡେଭିଡ୍ସନ୍ ଫେଲୋ ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇ ୨୫,୦୦୦ ଡଲାରର ସ୍କଲାରସିପ୍ ପାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରକଳ୍ପ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଏକାଠି କରିଛି। 

କ’ଣ ଏହି ElSa AI ଟୁଲ୍?

ElSaର ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ହେଉଛି ‘Elephant-Savior’। ଏହା ଏକ ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ସିଷ୍ଟମ୍, ଯାହା ଡ୍ରୋନ୍ରୁ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଥର୍ମାଲ୍ ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ୍ ଭିଡିଓକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରେ। ରାତିରେ ଥର୍ମାଲ୍ କ୍ୟାମେରାରେ ମଣିଷ ଓ ପଶୁଙ୍କ ଆକୃତି ଅନେକ ସମୟରେ ସମାନ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ତେଣୁ ଦୂରରୁ ମିଳୁଥିବା ଭିଡିଓ ଦେଖି କିଏ ମଣିଷ ଓ କିଏ ପଶୁ, ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।

ଅନିକାଙ୍କ ସିଷ୍ଟମ୍ କେବଳ ଆକୃତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ଏହା ଗତିର ବେଗ, ମୋଡ଼ ନେବାର ଧାରା ଏବଂ ଦଳବଦ୍ଧ ଭାବେ ପଶୁମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପାରାମିଟର୍କୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ମଣିଷ ଓ ପଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।

ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଭିଡିଓକୁ ହାତରେ ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମାଇବା ଏବଂ ସନ୍ଦେହଜନକ ଗତିବିଧି ଥିବା ଫୁଟେଜ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା। 

ପରୀକ୍ଷଣରେ ମିଳିଲା ୯୦.୯% ସଠିକତା

ଅନିକାଙ୍କ ElSa ସିଷ୍ଟମ୍କୁ ଆଫ୍ରିକାର ଚାରିଟି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରୁ ସଂଗୃହୀତ ଥର୍ମାଲ୍ ଭିଡିଓ ଥିବା BIRDSAI ଡାଟାସେଟ୍ରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହା ଭିଡିଓରେ ମଣିଷଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ୯୦.୯ ପ୍ରତିଶତ ସଠିକତା ହାସଲ କରିଥିଲା। ତୁଳନା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପୂର୍ବ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ଏହାର ଫଳାଫଳ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଗୁଣ ଭଲ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। 

ତେବେ ଏଠାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ରହିଛି। ଭିଡିଓରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଅର୍ଥ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଚୋରା ଶିକାରରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ନୁହେଁ। ଏହି ଟୁଲ୍ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମାନବ ଗତିବିଧିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ; ଚୋରା ଶିକାର ହୋଇଥିବାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍କର୍ଷ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ।

ମହଙ୍ଗା ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ କି?

ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ରାତି ସମୟରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚମାନର ଥର୍ମାଲ୍ କ୍ୟାମେରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ। ଏପରି କ୍ୟାମେରାର ଦାମ ପ୍ରାୟ ୪,୮୦୦ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହା ତୁଳନାରେ ElSaର ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଡଲାରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।

କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବାରୁ ସୀମିତ ବଜେଟ୍ରେ କାମ କରୁଥିବା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଏହା ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଭିଡିଓ ଦେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟେଜ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିପାରିବ।

ତଥାପି, ୩୦୦ ଡଲାରର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୋଲି ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଭିଡିଓର ଗୁଣବତ୍ତା, ପରିବେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। 

ରୋବୋଟିକ୍ସ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହରୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

ଅନିକା ପୁରୀ ନ୍ୟୁୟର୍କର ଚାପାକ୍ୱା (Chappaqua) ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା। ଛୋଟବେଳୁ ତାଙ୍କର ରୋବୋଟିକ୍ସ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଥିଲା। ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ମୁମ୍ବାଇର ବଜାରରେ ହାତୀଦାନ୍ତର ଅଳଙ୍କାର ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବା ପରେ ସେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଚୋରା ଶିକାର ଓ ଏହାର ପରିଣାମ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ।

ପରେ ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ରାତିରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଥର୍ମାଲ୍ କ୍ୟାମେରାଯୁକ୍ତ ଡ୍ରୋନ୍ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ମିଳୁଥିବା ଭିଡିଓକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଏକ କଠିନ କାମ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେ ElSa ବିକଶିତ କରିଥିଲେ।

୨୫ ହଜାର ଡଲାରର ସ୍କଲାରସିପ୍ରେ ସମ୍ମାନିତ

ଅନିକାଙ୍କ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ Davidson Fellows Scholarship ଅଧୀନରେ ୨୫,୦୦୦ ଡଲାରର ସ୍କଲାରସିପ୍ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ସମ୍ମାନ ତାଙ୍କର ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଗବେଷଣା ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲା।

ଅନିକାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଯୁବ ଗବେଷକମାନେ ସୀମିତ ସମ୍ବଳରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟାର ପ୍ରଯୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ସମାଧାନ ଖୋଜିପାରନ୍ତି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏପରି AI ଟୁଲ୍ର ବାସ୍ତବ ପରିବେଶରେ ଅଧିକ ପରୀକ୍ଷଣ ହେଲେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହାର ଉପଯୋଗିତା ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ। 

ସାରକଥା:ଅନିକା ପୁରୀଙ୍କ ElSa ପ୍ରକଳ୍ପ AI ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସହ ଯୋଡ଼ିଛି। ଏହା ଚୋରା ଶିକାରକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ରାତିରେ ମଣିଷଙ୍କ ଗତିବିଧି ଚିହ୍ନଟ କରି ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚକୁ ଅଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖେ।