ମିଜେଲ୍ସ ବା ହାମ୍ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂକ୍ରାମକ ଭାଇରାଲ୍ ରୋଗ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକାରେ ଏହାର ସଂକ୍ରମଣ ଚିନ୍ତାଜନକ ଭାବେ ବଢ଼ିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୧ ସୁଦ୍ଧା ଆମେରିକାରେ ୨୦୨୬ରେ ୩,୮୮୭ଟି ନିଶ୍ଚିତ ମିଜେଲ୍ସ ମାମଲା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ଟୁଡେ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ପେନସିଲଭାନିଆରେ ମାମଲା ୧,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି ଏବଂ ୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଅଣ-ଟିକାକୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସଂକ୍ରମଣ ବଢ଼ିବା ପରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

କେବଳ ଆମେରିକା ନୁହେଁ, ବାଂଲାଦେଶ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ମିଜେଲ୍ସ ବ୍ୟାପୁଛି। ଏହା ପଛରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଟିକାକରଣ ଅଧୁରା ରହିଯିବା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ନ ନେବା, କୋଭିଡ୍-୧୯ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଟିକାକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବାଧା ଏବଂ କିଛି ସମୁଦାୟରେ ଟିକା ନେଇ ଦ୍ୱିଧା ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି।

କାହିଁକି ମିଜେଲ୍ସକୁ ନେଇ ଏତେ ଚିନ୍ତା?

ମିଜେଲ୍ସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂକ୍ରାମକ। ଜଣେ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିରୋଧକ୍ଷମତା ନଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୮ ଜଣଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଇରସ୍ ବ୍ୟାପିପାରେ। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସାମଗ୍ରିକ ଟିକାକରଣ ହାର ଭଲ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଟିକା ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ହଠାତ୍ ସଂକ୍ରମଣ ବ୍ୟାପିପାରେ।

WHO ଓ UNICEF ଅନୁସାରେ, ମିଜେଲ୍ସର ଲଗାତାର ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମୁଦାୟରେ ଦୁଇ ଡୋଜ୍ ଟିକାର ପ୍ରାୟ ୯୫% କଭରେଜ୍ ଆବଶ୍ୟକ। ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରଥମ ଡୋଜ୍ କଭରେଜ୍ ୮୪% ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ୭୭% ଥିବା WHO ତଥ୍ୟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଭାରତ ପାଇଁ କ’ଣ ଚିନ୍ତା?

ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସମସ୍ୟାଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରରେ ନାହିଁ। India Today ରିପୋର୍ଟରେ NFHS-6 ତଥ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ ମିଜେଲ୍ସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ କଭରେଜ୍ NFHS-5ର ୫୮.୬%ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୭୧.୮% ହୋଇଛି। ଏହା ପ୍ରଗତି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଜେଲ୍ସ ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ପ୍ରସାର ରୋକିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ତରଠାରୁ କମ୍ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ତେବେ WHO/UNICEFର ଜାତୀୟ ଟିକାକରଣ ଆକଳନ ଏବଂ NFHS ସର୍ଭେର ମାପଦଣ୍ଡ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ଦୁଇ ତଥ୍ୟକୁ ସିଧାସଳଖ ତୁଳନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। WHOର ଭାରତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ୨୦୨୫ ଆକଳନରେ ପ୍ରଥମ ମିଜେଲ୍ସ-କଣ୍ଟେନିଂ ଡୋଜ୍ କଭରେଜ୍ ୯୮% ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ୯୫% ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଟିକାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ପ୍ରଥମ ଡୋଜ୍ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଶିଶୁଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରତିରୋଧକ୍ଷମତା ବିକଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ଅଧିକ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ସହ ସମୁଦାୟସ୍ତରରେ ଭାଇରସ୍ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା କମାଇଥାଏ। WHO ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଡୋଜ୍ ଟିକାକୁ ମିଜେଲ୍ସରୁ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଉଟବ୍ରେକ୍ ରୋକିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରେ।

ଭାରତର Universal Immunisation Programme ଅଧୀନରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ Measles-Rubella (MR) ଟିକାର ଦୁଇଟି ଡୋଜ୍ ଦିଆଯାଏ—ପ୍ରଥମ ଡୋଜ୍ ୯–୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ୧୬–୨୪ ମାସ ମଧ୍ୟରେ। MMR ଟିକା ମଧ୍ୟ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଉପଲବ୍ଧ।

ମିଜେଲ୍ସର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଜଟିଳତା

ମିଜେଲ୍ସ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୱର, କାଶ, ନାକରୁ ପାଣି ବାହାରିବା, ଆଖି ଲାଲ୍ ହେବା ଏବଂ ପରେ ଶରୀରରେ ଲାଲ୍ ଦାଗ ବା ରାଶ୍ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ଗୁରୁତର ହେଲେ ନିମୋନିଆ, ଏନ୍ସେଫାଲାଇଟିସ୍ ଭଳି ଜଟିଳତା ହୋଇପାରେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଘଟିପାରେ। WHO ଅନୁସାରେ ୨୦୨୪ରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୯୫,୦୦୦ ମିଜେଲ୍ସ ମୃତ୍ୟୁ ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ଜାତୀୟ ଟିକାକରଣ ହାରକୁ ଦେଖିଲେ ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ଅନେକ ସମୟରେ ଟିକା ନେଇନଥିବା ଶିଶୁମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗରିବ, ଦୁର୍ଗମ କିମ୍ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ସମୁଦାୟରେ ଏକାଠି ରହିଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୋଟିଏ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଆଉଟବ୍ରେକ୍‌ର ରୂପ ନେଇପାରେ।

ସେଥିପାଇଁ ଶୂନ-ଡୋଜ୍ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଡୋଜ୍ ପୂରଣ କରିବା, ରୋଗ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଟିକାକରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ସଠିକ୍ ସଚେତନତା ବଢ଼ାଇବାକୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ: ବିଶ୍ୱରେ ବଢୁଛି ମିଜେଲ୍ସ ସଂକ୍ରମଣ; ଭାରତରେ ଟିକାକରଣର ଗ୍ୟାପ୍‌କୁ ନେଇ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଚିନ୍ତା।