Stone artisans crafting intricate sculptures at Lalitgiri village in Cuttack district, Odisha.

ପ୍ରାଚୀନ ପଥର ଶିଳ୍ପ ପରମ୍ପରା ସତ୍ତ୍ୱେ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତାକୁ ଅପେକ୍ଷାରେ ଲଳିତଗିରି

ବୌଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲଳିତଗିରି ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ପ୍ରାଚୀନ ପଥର ଖୋଦେଇ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ଦାବି କରୁଛି। ଶତାଧିକ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଦାବି ହେଉଛି।

କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲଳିତଗିରି ବୌଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିଚିତ। ତେବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପଥର ଖୋଦେଇ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ବହନ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳାକୁ ଯଥୋଚିତ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ଲଳିତଗିରିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି।

ଲଳିତଗିରିର ଶିଳ୍ପୀମାନେ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ପଥରକୁ ଖୋଦେଇ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ସଜାବଟ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାକୃତି ନିର୍ମାଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ପ୍ରତିଦିନ ଗାଁରେ ଛେଣି ଓ ହତୁଡ଼ିର ଶବ୍ଦ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ କଳାର ଜୀବନ୍ତ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ରହିଛି। ଗ୍ରାମର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଶିଳ୍ପୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରକୁ ଉଚ୍ଚମାନର ପଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଯୋଗାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପଥର ଖୋଦେଇ କଳା ଲଳିତଗିରିର ପରିଚୟର ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ। ତଥାପି ଏତେ ସମୃଦ୍ଧ କଳା ଐତିହ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗାଁଟିକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ମିଳିନାହିଁ। ଏହାକୁ ନେଇ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଶିଳ୍ପୀ ଦୀପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ରଣା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଏକ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କଳା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶିଖିବାକୁ ଲଳିତଗିରି ଆସୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଁଟିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ନ ମିଳିବା ଦୁଃଖଦ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶିଳ୍ପୀ ପ୍ରତାପ କୁମାର ମହାରଣା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଗାଁର ଅନେକ ଶିଳ୍ପୀ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଭଳି ସମ୍ମାନ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ତଥାପି ଗାଁଟି ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଛି।

ଲଳିତଗିରିକୁ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଓ ଗ୍ରାହକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଚାଲିଆସୁଥିବା ଏହି ଶିଳ୍ପ ପରମ୍ପରା ଅଧିକ ପ୍ରଚାର ଓ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇବାର ହକଦାର।

ଏହି ଦାବି ସମ୍ପର୍କରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଭାଉସାହେବ ଶିନ୍ଦେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲଳିତଗିରିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଛି। ସରକାର ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହା ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ।

ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପଥର ଖୋଦେଇ କଳାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଥିବା ଲଳିତଗିରିର ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି ଯେ, ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲେ ସେମାନଙ୍କ କଳାର ସୁରକ୍ଷା, ବଜାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିର ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବ।

Latest News
ନିଟ୍-ୟୁଜି ପୁନଃ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ପରିବହନ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇପାରେ ବାୟୁସେନା

ନିଟ୍-ୟୁଜି ପୁନଃ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ପରିବହନ ଦାୟିତ୍ୱ...

ନିଟ୍-ୟୁଜି ୨୦୨୬ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିବାଦ ପରେ ଜୁନ୍ ୨୧ରେ...

‘Toxic’କୁ ନେଇ ନୂଆ ବିବାଦ, ୟଶଙ୍କ ଫିଲ୍ମର ଘନିଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାହିଲେ କିଆରା ଆଡଭାନୀ!

‘Toxic’କୁ ନେଇ ନୂଆ ବିବାଦ, ୟଶଙ୍କ ଫିଲ୍ମର...

ୟଶଙ୍କ ଅପେକ୍ଷିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘Toxic: A Fairytale...

ହର୍ମୁଜ୍‌ ଓ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିବା ଜରୁରୀ; ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବାକୁ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାରତ: ଡୋଭାଲ

ହର୍ମୁଜ୍‌ ଓ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚଳାଚଳ...

ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଅଜିତ ଡୋଭାଲ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର...

ନିଟ୍-ୟୁଜି ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିବାଦ ପରେ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍କାର କରିଛି ଏନ୍‌ଟିଏ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ସୂଚନା

ନିଟ୍-ୟୁଜି ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିବାଦ ପରେ ବ୍ୟାପକ...

ନିଟ୍-ୟୁଜି ୨୦୨୬ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିବାଦ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ବ...

ଜାହ୍ନବୀ କପୁରଙ୍କ ମତାମତ ପରେ ଆଲକୋହଲ୍‌ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା, ସୋସିଆଲ୍‌ ଡ୍ରିଙ୍କିଂ କେବେ ହୁଏ ଭାବନାତ୍ମକ ନିର୍ଭରତା?

ଜାହ୍ନବୀ କପୁରଙ୍କ ମତାମତ ପରେ ଆଲକୋହଲ୍‌ ନେଇ...

ବଲିଉଡ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜାହ୍ନବୀ କପୁର ନିଜ ଜୀବନର ଏକ କଷ୍ଟଦାୟ...

NEET UG 2026 ପେପର୍‌ ବିଶ୍ଳେଷଣ: Biology ଲମ୍ବା, Physics ଓ Chemistryରେ ଧାରଣା ଆଧାରିତ ପ୍ରଶ୍ନ

NEET UG 2026 ପେପର୍‌ ବିଶ୍ଳେଷଣ: Biology...

ମଇ 3ରେ ଆୟୋଜିତ NEET UG 2026 ପରୀକ୍ଷାକୁ ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ...

୨୦୨୬-୨୭ରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ଆର୍ଥିକୀକରଣ ପାଇଁ ଏନ୍‌ଏଚ୍‌ଏଆଇର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ; ୯ ରାଜ୍ୟର ୧୭ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ସାମିଲ

୨୦୨୬-୨୭ରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ଆର୍ଥିକୀକରଣ ପାଇଁ ଏନ୍‌ଏଚ୍‌ଏଆଇର...

ଦେଶର ସଡ଼କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶକୁ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ କରିବା ଲକ...

ନିଟ୍-ୟୁଜି ୨୦୨୬ ପେପର ଲିକ୍‌ ମାମଲା: ‘ଏନଟିଏ କିଛି ଶିଖିନି’ କହି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଏନଟିଏକୁ ନୋଟିସ୍‌ ଜାରି କଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ

ନିଟ୍-ୟୁଜି ୨୦୨୬ ପେପର ଲିକ୍‌ ମାମଲା: ‘ଏନଟିଏ...

ନିଟ୍-ୟୁଜି ୨୦୨୬ ପରୀକ୍ଷାରେ ପେପର ଲିକ୍ ଅଭିଯୋଗକୁ କେନ୍ଦ୍...

‘Ramayana’ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଭବ୍ୟ Ravana–Jatayu ଯୁଦ୍ଧ, Yash ଦେଲେ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ

‘Ramayana’ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଭବ୍ୟ Ravana–Jatayu ଯୁଦ୍ଧ,...

Nitesh Tiwariଙ୍କ ମହାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘Rama...

CBSEର କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ମଇ 31 ସୁଦ୍ଧା ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀର ତୃତୀୟ ଭାଷା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଡେଡ୍‌ଲାଇନ୍‌

CBSEର କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ମଇ 31 ସୁଦ୍ଧା...

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (CBSE) ନିଜର ମଲ୍ଟିଲ...

MFN 18 ଆଜି ପ୍ରିମିୟର୍‌, ଟାଇଗର୍‌ ଶ୍ରଫ୍‌ ପରିବାର ଭାରତୀୟ MMAକୁ ଦେଉଛନ୍ତି ନୂଆ ପରିଚୟ

MFN 18 ଆଜି ପ୍ରିମିୟର୍‌, ଟାଇଗର୍‌ ଶ୍ରଫ୍‌...

ଭାରତୀୟ Mixed Martial Arts (MMA) ଜଗତରେ Matrix Fight...

JEE Advanced 2026 ପଞ୍ଜିକରଣ ସମୟସୀମା ବଢ଼ାଇଲା IIT ରୁଡ଼କୀ, ମଇ 5 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆବେଦନର ଶେଷ ସୁଯୋଗ

JEE Advanced 2026 ପଞ୍ଜିକରଣ ସମୟସୀମା ବଢ଼ାଇଲା...

ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ IITରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ...

Breaking News
+