Stone artisans crafting intricate sculptures at Lalitgiri village in Cuttack district, Odisha.

ପ୍ରାଚୀନ ପଥର ଶିଳ୍ପ ପରମ୍ପରା ସତ୍ତ୍ୱେ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତାକୁ ଅପେକ୍ଷାରେ ଲଳିତଗିରି

ବୌଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲଳିତଗିରି ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ପ୍ରାଚୀନ ପଥର ଖୋଦେଇ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ଦାବି କରୁଛି। ଶତାଧିକ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଦାବି ହେଉଛି।

କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲଳିତଗିରି ବୌଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିଚିତ। ତେବେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପଥର ଖୋଦେଇ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ବହନ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କଳାକୁ ଯଥୋଚିତ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ଲଳିତଗିରିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି।

ଲଳିତଗିରିର ଶିଳ୍ପୀମାନେ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ପଥରକୁ ଖୋଦେଇ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ସଜାବଟ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାକୃତି ନିର୍ମାଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ପ୍ରତିଦିନ ଗାଁରେ ଛେଣି ଓ ହତୁଡ଼ିର ଶବ୍ଦ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ କଳାର ଜୀବନ୍ତ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ରହିଛି। ଗ୍ରାମର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଶିଳ୍ପୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରକୁ ଉଚ୍ଚମାନର ପଥର ମୂର୍ତ୍ତି ଯୋଗାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପଥର ଖୋଦେଇ କଳା ଲଳିତଗିରିର ପରିଚୟର ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ। ତଥାପି ଏତେ ସମୃଦ୍ଧ କଳା ଐତିହ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗାଁଟିକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ମିଳିନାହିଁ। ଏହାକୁ ନେଇ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଶିଳ୍ପୀ ଦୀପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ରଣା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଏକ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କଳା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶିଖିବାକୁ ଲଳିତଗିରି ଆସୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଁଟିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ନ ମିଳିବା ଦୁଃଖଦ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶିଳ୍ପୀ ପ୍ରତାପ କୁମାର ମହାରଣା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଗାଁର ଅନେକ ଶିଳ୍ପୀ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଭଳି ସମ୍ମାନ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ତଥାପି ଗାଁଟି ସରକାରୀ ସ୍ୱୀକୃତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଛି।

ଲଳିତଗିରିକୁ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଓ ଗ୍ରାହକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଚାଲିଆସୁଥିବା ଏହି ଶିଳ୍ପ ପରମ୍ପରା ଅଧିକ ପ୍ରଚାର ଓ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇବାର ହକଦାର।

ଏହି ଦାବି ସମ୍ପର୍କରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଭାଉସାହେବ ଶିନ୍ଦେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲଳିତଗିରିକୁ ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଛି। ସରକାର ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହା ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ।

ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପଥର ଖୋଦେଇ କଳାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଥିବା ଲଳିତଗିରିର ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି ଯେ, ‘କ୍ରାଫ୍ଟ ଭିଲେଜ୍’ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲେ ସେମାନଙ୍କ କଳାର ସୁରକ୍ଷା, ବଜାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିର ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବ।

Latest News
‘ମୋତେ ନିର୍ଯାତନା ଦେଉଛନ୍ତି, ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ’: କୁଏତ୍‌ରୁ ତାମିଲନାଡୁ ମହିଳାଙ୍କ SOS ଭିଡିଓ, ୫୦ ଦିନରୁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିନଥିବା ଅଭିଯୋଗ

‘ମୋତେ ନିର୍ଯାତନା ଦେଉଛନ୍ତି, ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ’: କୁଏତ୍‌ରୁ ତାମିଲନାଡୁ...

ତାମିଲନାଡୁର କଲ୍ଲାକୁରିଚି ଜିଲ୍ଲାର ଜଣେ ମହିଳା କୁଏତ୍ରୁ ଏ...

FBIର Most Wanted ତାଲିକାରେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ବ୍ୟକ୍ତି; ଗିରଫ ସୂଚନା ପାଇଁ ୧.୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର

FBIର Most Wanted ତାଲିକାରେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ...

ଆମେରିକାର Federal Bureau of Investigation (FBI) ମଞ୍...

୫୦ ହଜାର ଚାକିରି କାଟିବ Volkswagen! ଗାଡ଼ି ମଡେଲ୍‌ ସଂଖ୍ୟା କମାଇବ କମ୍ପାନୀ

୫୦ ହଜାର ଚାକିରି କାଟିବ Volkswagen! ଗାଡ଼ି...

Volkswagenର Supervisory Board ଗୁରୁବାର କମ୍ପାନୀର ଏକ...

ଫିଲ୍ମ ପାଇରେସି ରୋକିବାକୁ CM ବିଜୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଅଭିନେତା କାର୍ତ୍ତି

ଫିଲ୍ମ ପାଇରେସି ରୋକିବାକୁ CM ବିଜୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ...

ସର୍ଦାର ୨ର ପ୍ରମୋସନ୍ ବେଳେ ଅଭିନେତା କାର୍ତ୍ତି ତାମିଲ ଫିଲ...

ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ରାମ ଚରଣ-ଉପାସନାଙ୍କ ପରିବାରର ଦୁର୍ଲଭ ଝଲକ, ଟ୍ୱିନ୍ସଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରିଲେ ଅଭିନେତା

ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ରାମ ଚରଣ-ଉପାସନାଙ୍କ ପରିବାରର ଦୁର୍ଲଭ ଝଲକ,...

ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଅବସରରେ ରାମ ଚରଣ ଓ ଉପାସନା କୋନିଡେଲାଙ୍କ ପରି...

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ହସ୍ପିଟାଲର NICUରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ ୯ ନବଜାତ ଶିଶୁ

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ହସ୍ପିଟାଲର NICUରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ...

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଛତ୍ରପତି ସମ୍ଭାଜୀନଗରର ଏସିଆନ୍ ହସ୍ପିଟାଲର N...

‘ଭାରତ ଆମକୁ ସତର୍କ କରିଥିଲା, ଆମେ ଶୁଣିନଥିଲୁ’: ଚୀନ୍‌କୁ ନେଇ ୟୁରୋପର ‘ରୁଡ୍ ଆୱେକନିଂ’ ଉପରେ ବେଲଜିୟମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

‘ଭାରତ ଆମକୁ ସତର୍କ କରିଥିଲା, ଆମେ ଶୁଣିନଥିଲୁ’:...

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ବେଲଜିୟମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ...

୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଫରହାନ ପଚାରିଥିଲେ ‘ଆମେ ମୁସଲିମ୍ କି?’; ଜାଭେଦ ଅଖତର ଦେଇଥିଲେ ଏମିତି ଉତ୍ତର

୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଫରହାନ ପଚାରିଥିଲେ ‘ଆମେ...

ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗୀତିକାର ଓ ସ୍କ୍ରିନ୍ରାଇଟର ଜାଭେଦ ଅଖତର ତାଙ୍କ...

Breaking News
କ୍ୱାର୍ଟରଫାଇନାଲ୍‌ ପୂର୍ବରୁ ଇଂଲଣ୍ଡ-ନରୱେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜର୍ସି ଅଦଳବଦଳ, ଫୁଟବଲ୍‌କୁ ନେଇ ମଜାଦାର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆମେରିକା ଉପରେ ଚୁକ୍ତି ଉଲ୍ଲଂଘନର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଲେ ଇରାନ ସଂସଦ ବାଚସ୍ପତି; କହିଲେ- ‘ଦାଦାଗିରିର ଯୁଗ... ଦୌସା ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେର ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ କଲେ ନୀତିନ ଗଡ଼କରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର କୋର୍ଟକୁ ବୋମା ଧମକ: ଚାଲିଛି ବ୍ୟାପକ ତଲାସି, ମୁତୟନ ବୋମା ନିଷ୍କ୍ରିୟକରଣ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ କ୍ୱାର୍ଟରଫାଇନାଲ୍‌ ପୂର୍ବରୁ ଇଂଲଣ୍ଡ-ନରୱେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜର୍ସି ଅଦଳବଦଳ, ଫୁଟବଲ୍‌କୁ ନେଇ ମଜାଦାର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆମେରିକା ଉପରେ ଚୁକ୍ତି ଉଲ୍ଲଂଘନର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଲେ ଇରାନ ସଂସଦ ବାଚସ୍ପତି; କହିଲେ- ‘ଦାଦାଗିରିର ଯୁଗ... ଦୌସା ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେର ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ କଲେ ନୀତିନ ଗଡ଼କରୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର କୋର୍ଟକୁ ବୋମା ଧମକ: ଚାଲିଛି ବ୍ୟାପକ ତଲାସି, ମୁତୟନ ବୋମା ନିଷ୍କ୍ରିୟକରଣ ସ୍କ୍ୱାଡ୍
+