ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଓ ତାହାର ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ସଂସଦୀୟ କମିଟିର ବୈଠକରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହି ମାମଲାରେ ସରକାରଙ୍କ ଭୂମିକା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।

କିଛି ସଦସ୍ୟ ଭାରତର ଭୂମିକାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ତୁଳନା କରିଥିବାବେଳେ, ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ପାଇଁ ନିଜକୁ ମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରୁଛି। ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏହାର କିଛି ଶ୍ରେୟ ଦେଇଥିବା ଖବର ଆସିଛି। ଏହା ଫଳରେ ଭାରତର କୂଟନୀତିକ ଭୂମିକା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

ତଥାପି, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଭାରତ ସଦା ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତିକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରାଥମ୍ୟ ଦେଇଆସିଛି ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ନିୟମିତ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛନ୍ତି।

ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶକିୟାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଭାରତ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଜୋର ଦେଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଭାରତ ଓ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।

ପୂର୍ବତନ ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ନିରୁପମା ରାଓ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବାରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ନେବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ କୌଣସି ଏକ ପକ୍ଷକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତର ସନ୍ତୁଳିତ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଓ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଭୂମିକା ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଛି।