ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ଯୋଜନା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦିଲ୍ଲୀରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଦିନକୁ ଦିନ ଗମ୍ଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ୪୦୦ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିୟମକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଏଣିକି କେବଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ନିର୍ମାଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯାଞ୍ଚ କରୁଥିବା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖାଯିବ।

ଏଥିପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଭିଯାନରେ ନିୟୋଜିତ ‘ବାୟୁ ରକ୍ଷକ’ (Vayu Rakshak) ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବଡି-ୱର୍ନ୍ କ୍ୟାମେରା ଦେବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ୟାମେରା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଲଗାଯିବ। ଫଳରେ ସେମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଯିବେ, ସେଠାରେ କ’ଣ ଘଟୁଛି ତାହା ରେକର୍ଡ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ସରକାର ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି।

୧୦୦ଟି ଟିମ୍କୁ ମିଳିବ ୧୦୦ଟି ବଡି କ୍ୟାମେରା

ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧୦୦ଟି ବଡି-ୱର୍ନ୍ କ୍ୟାମେରା ୧୦୦ଟି ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍କୁ ଦିଆଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟିମ୍ର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଏହି କ୍ୟାମେରା ପିନ୍ଧିବେ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଚାଲୁ ରଖିବେ।

ଏହି କ୍ୟାମେରାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୮ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିଡିଓ ରେକର୍ଡ କରିପାରିବ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ଦିଲ୍ଲୀର ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ କମାଣ୍ଡ ଆଣ୍ଡ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସେଣ୍ଟର୍ (ICCC)ରେ ଥିବା ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ସମୟର ଲାଇଭ୍ ଭିଡିଓ ଦେଖିପାରିବେ।

ଅର୍ଥାତ୍ ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଛି, କ’ଣ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛି ଏବଂ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି, ତାହା କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସେଣ୍ଟରରୁ ନଜର ରଖାଯାଇପାରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ କୌଣସି ଅନିୟମିତତା ହେଲେ ତାହାର ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟ ରହିବ।

କାହିଁକି ନିଆଗଲା ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ?

ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଅନେକ ଟିମ୍ ମୁତୟନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ ଯାଞ୍ଚ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ଆସୁଥିଲା। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ ମିଳିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚୁନଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା।

ଏପରିକି ଦୀପାବଳି ରାତିରେ କେତେକ ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସେଣ୍ଟରର ଫୋନ୍ କଲ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଇନଥିବା ଏବଂ ନିଜ ବିଭାଗକୁ ଅଭିଯୋଗର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେଇନଥିବା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ମିଳିଥିଲା।

ଏହା ସହ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ଅଧିକାରୀ ଓ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ହେଉଥିବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଯାଞ୍ଚର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ୍ୟାମେରା ମାଧ୍ୟମରେ ରେକର୍ଡ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅଭିଯୋଗର ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ସହଜ ହେବ।

୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ ମୁତୟନ

ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ମିଳିତ ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ ଦିନରାତି କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କମିଟି (DPCC), ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଦିଲ୍ଲୀ (MCD) ଏବଂ ସିଭିଲ୍ ଡିଫେନ୍ସର କର୍ମଚାରୀ ରହିଛନ୍ତି।

ଏହି ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ‘ବାୟୁ ରକ୍ଷକ’ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ସହରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆବର୍ଜନା ଓ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ପୋଡ଼ିବା, ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଧୂଳି ବାହାରିବା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଏହି ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକ ନଜର ରଖୁଛନ୍ତି।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକର ଗାଡ଼ିରେ GPS ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲଗାଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ ଟିମ୍ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତାହା ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଇପାରୁଛି। ଏବେ ବଡି କ୍ୟାମେରା ଯୋଜନା ଲାଗୁ ହେଲେ GPS ସହ ଲାଇଭ୍ ଭିଡିଓ ନଜରଦାରି ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ି ହେବ।

AQI ୪୦୦ ଅତିକ୍ରମ, ‘ସିଭିୟର’ ବର୍ଗରେ ଦିଲ୍ଲୀର ବାୟୁ

ଏହି ସମୟରେ ଦିଲ୍ଲୀର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ AQI ୪୦୦ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। AQI ୪୦୧ରୁ ୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ ତାହାକୁ ‘ସିଭିୟର’ ବା ଅତି ଗମ୍ଭୀର ବର୍ଗରେ ରଖାଯାଏ।

ଏପରି ବାୟୁରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବା ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମସ୍ୟା ଥିବା ଲୋକ, ଶିଶୁ, ବୟସ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗ୍ରେଡେଡ୍ ରେସ୍ପନ୍ସ ଆକ୍ସନ୍ ପ୍ଲାନ୍ (GRAP)ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ ଶୀତକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ଲାଗୁ ରହିଛି।

ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଧୂଳି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଭଙ୍ଗାରୁଜା କାମ ଓ ବାହାରେ ହେଉଥିବା କେତେକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଇଛି। ତେବେ ଜରୁରୀ ଓ ଛାଡ଼ ପାଇଥିବା କେତେକ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ନିୟମ ଅଲଗା ରହିଛି।

ଯାନବାହନ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ହଟ୍ସ୍ପଟ୍ରେ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ଯାଞ୍ଚ

ଦିଲ୍ଲୀ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଯାନବାହନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖାଯାଉଛି। ପରିବହନ ବିଭାଗ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ଟ୍ରାଫିକ୍ ପୋଲିସର ଟିମ୍ ସହରର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ହଟ୍ସ୍ପଟ୍ରେ ମୁତୟନ ହୋଇଛନ୍ତି।

BS-VI ନିର୍ଗମନ ମାନଦଣ୍ଡଠାରୁ କମ୍ ମାନର ଯାନବାହନ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚଳାଚଳ କରୁଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆବର୍ଜନା ପୋଡ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ନଜର ରହିଛି।