ଉଗାଣ୍ଡାର ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛନ୍ତି ବିରୋଧୀ ନେତା ବୋବି ୱାଇନ୍। ନିଜ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାର କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ରହିଥିଲା। ଯଦି ସେ ଦେଶରେ ରହିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ସହ କିଛି ବଡ଼ ଅଘଟଣ ଘଟିପାରିଥାନ୍ତା ବୋଲି ସେ ଆଶଙ୍କା କରୁଥିଲେ।
ବୋବି ୱାଇନ୍ଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ରବର୍ଟ କ୍ୟାଗୁଲାନି ସେଣ୍ଟାମୁ। ସେ ଜଣେ ଲୋକପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗୀତଶିଳ୍ପୀ ଥିବା ସହ ଉଗାଣ୍ଡାର ନ୍ୟାସନାଲ୍ ୟୁନିଟି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ (NUP) ଦଳର ନେତା। ୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୫ରେ ଉଗାଣ୍ଡାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ୟୋୱେରି ମୁସେଭେନି ପୁଣି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବୋବି ୱାଇନ୍ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ।
ନିର୍ବାଚନ ପରେ ତାଙ୍କ ଘରେ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ଚଢ଼ାଉ କରିଥିବା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜାଯାଉଥିବା ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଲୁଚି ରହିଥିଲେ। ଶେଷରେ ନିଜ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥିବା ସେ କହିଛନ୍ତି।
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ର ନିର୍ବାଚନ ପରେ ବୋବି ୱାଇନ୍ ସାଧାରଣରେ ଦେଖାଯାଇନଥିଲେ। ସେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ମାସ ଧରି ଲୁଚି ରହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ଉଗାଣ୍ଡାର ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଚଢ଼ାଉ କରୁଥିଲା। ରାସ୍ତାରେ ଯାଞ୍ଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଖୋଜାଖୋଜି ହୋଇଥିବା ସେ କହିଥିଲେ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଜାରି କରି ବୋବି ୱାଇନ୍ ଦେଶ ଛାଡ଼ିଥିବା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭିଡିଓ ଦେଖିବା ବେଳକୁ ସେ ଉଗାଣ୍ଡା ଛାଡ଼ି ସାରିଥିବେ। ବିଦେଶରେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ତେବେ ସେ କେଉଁ ଦେଶରେ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରକାଶ କରିନଥିଲେ।
ସେ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବା ଏବଂ ଲୁଚି ରହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବା ଉଗାଣ୍ଡାବାସୀଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଥିଲେ। ଦେଶ ବାହାରେ ରହି ମଧ୍ୟ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରଖିବେ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଫେରିବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ଉଗାଣ୍ଡାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ୟୋୱେରି ମୁସେଭେନି ପ୍ରାୟ ୭୧.୬ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ ପାଇ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିବା ସରକାରୀ ଫଳାଫଳରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ବୋବି ୱାଇନ୍ ପ୍ରାୟ ୨୪.୭୨ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ ପାଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ବୋବି ୱାଇନ୍ ଏହି ଫଳାଫଳକୁ ଜାଲିଆତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦାବି ଥିଲା ଯେ, ନିର୍ବାଚନରେ ଅନିୟମିତତା ହୋଇଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରଚାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ବାଧା ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଅନେକଙ୍କୁ ହଇରାଣ କରାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।
ଅନ୍ୟପଟେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମୁସେଭେନିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରାଯାଇଥିଲା। ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଦେଶରେ ହିଂସା ଓ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ବିରୋଧୀ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ପକ୍ଷରୁ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣାରେ ଆଉ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଉଗାଣ୍ଡାର ସେନାମୁଖ୍ୟ ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମୁସେଭେନିଙ୍କ ପୁଅ ଜେନେରାଲ୍ ମୁହୁଜି କାଇନେରୁଗାବାଙ୍କ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ। ବୋବି ୱାଇନ୍ଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କୁ ଧରିବା ଏବଂ ହତ୍ୟା କରିବା ଭଳି ଧମକ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
କାଇନେରୁଗାବା ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ବୋବି ୱାଇନ୍ଙ୍କୁ ‘ଜୀବିତ କିମ୍ବା ମୃତ’ ଧରିବା ସମ୍ପର୍କିତ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ପରେ ଏହି ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଧମକ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ଖୋଜାଖୋଜି ଯୋଗୁଁ ନିଜ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ଥିବା ବୋବି ୱାଇନ୍ ଅନୁଭବ କରିଥିବା କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ ଉଗାଣ୍ଡା ପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନେ ବୋବି ୱାଇନ୍ଙ୍କୁ ଖୋଜୁନଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଦେଶ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା।
ଦେଶ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ବୋବି ୱାଇନ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟର ଧ୍ୟାନ ଉଗାଣ୍ଡାର ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆକର୍ଷଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫ ତାରିଖରେ ଆମେରିକାର ୱାଶିଂଟନ୍ରୁ Mail & Guardianକୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ନିଜ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଜୀବିତ ରହିଲେ ହିଁ ସେ ନିଜ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉଠାଇପାରିବେ ବୋଲି ତାଙ୍କ ମତ ଥିଲା।
ସେ ଆମେରିକା ଓ ଅନ୍ୟ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଉଗାଣ୍ଡା ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ କଟକଣା ଲଗାଇବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ନିର୍ବାଚନ ପରେ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଦମନ ଚାଲିଥିବା ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଲଢ଼େଇ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଉଗାଣ୍ଡାରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା, ନିଖୋଜ ଥିବା କିମ୍ବା ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱର ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ବୋବି ୱାଇନ୍ ଦେଶ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା କୌଣସି ଅପରାଧ ନୁହେଁ।
ଉଗାଣ୍ଡାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ମତପ୍ରକାଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରଖିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତେବେ ସେ କେବେ ଦେଶକୁ ଫେରିବେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରିନାହାନ୍ତି।
ଏହି ଘଟଣା ଉଗାଣ୍ଡାର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି, ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିର୍ବାଚନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରିବେଶକୁ ନେଇ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏବେ ବିଶ୍ୱର ନଜର ରହିଛି ଯେ, ବୋବି ୱାଇନ୍ଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଉପରେ ଉଗାଣ୍ଡା ସରକାର କି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଆଗକୁ କେଉଁ ମୋଡ଼ ନେଉଛି।
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଚଳିତ ଋତୁର ତୃତ...
ବାତ୍ୟାର ଗତିପଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍‌ ନେଇ ଅ...
ଡେରାଡୁନ୍: ରାଜନୀତିରେ କେବଳ ପ୍ରତିପକ୍ଷର ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣିଲ...
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କେବଳ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌...
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କ୍ଷୀର, ଦହି ଓ ପନିର୍‌ କିଣୁଥିବା ଗ୍ରାହ...
ବାତ୍ୟା ‘ଆକଭାନ୍’ର ପ୍ରଭାବ! ୩ ଦିନ ଧରି ଭିଜ...
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ (SIR)...
କେଶ ଓ ତ୍ୱଚା ପାଇଁ ବିପଦ ସାଜୁଛି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନୂଆଦି...