ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରୁ NASA ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମୂଳର ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯାତ୍ରା। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ନିକଟଦେବନହଲ୍ଲୀରେ ବଢ଼ିଥିବା ଡ. ରମ୍ୟା ମଞ୍ଜୁନାଥ ଅଞ୍ଚେNASAର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାକାଶ ମିଶନ୍ର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ। ଆମେରିକାର University of Arizonaର Steward Observatoryର Assistant Research Professor ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ରମ୍ୟାଙ୍କୁ NASAରPUFFINS (Polarimetry in the Ultraviolet to Find Features in INterStellar dust)ମିଶନ୍ର Principal Investigator ଭାବେ ଚୟନ କରାଯାଇଛି।

NASAରAstrophysics Pioneersକାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ଏହି ମିଶନ୍କୁ ପ୍ରାୟ୨୦ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ଅର୍ଥାନୁଦାନ ମିଳିଛି। ମିଶନ୍ଟିକୁ୨୦୩୦ରେ ଲଞ୍ଚ୍କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।

ମହାକାଶର ଧୂଳି ଉପରେ ହେବ ଗବେଷଣା

PUFFINS ମିଶନ୍ର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିବ ଏକSmallSat, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଇଞ୍ଚ୍ ଆକାରର ଏକ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ରହିବ। ଏହି ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ପ୍ରାୟ୭୦ଟି ତାରାରୁ ଆସୁଥିବା ultraviolet lightଅବଲୋକନ କରିବ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ: World Spine Day: ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ ଏହି ୭ଟି ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ, ଜାଣନ୍ତୁ କିପରି କରିବେ ସୁଧାର

ମିଶନ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଧୂଳିକଣା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ହାସଲ କରିବା। ଏହି ଧୂଳିକଣା ସାଧାରଣ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ରେ ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତଥାପି ଏଗୁଡ଼ିକ ମହାକାଶରେ ଆଲୋକ କିପରି ଗତି କରେ ଏବଂ ତାରା ଓ ଗ୍ରହ କିପରି ଗଠନ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥାଏ।

ରମ୍ୟା ଅଞ୍ଚେଙ୍କ ଅନୁସାରେ, PUFFINS ବିଶେଷ ଭାବରେ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଧୂଳିକଣାଅଧ୍ୟୟନ କରିବ।

୫୦ ନାନୋମିଟରରୁ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ କଣିକା

University of Arizona ଅନୁସାରେ, PUFFINS ପ୍ରାୟ୫୦ ନାନୋମିଟରରୁ ଛୋଟ ଧୂଳିକଣାଉପରେ ଗବେଷଣା କରିବ। ଏହି ଧୂଳିକଣା Milky Wayର magnetic field ସହ କିପରି ସମନ୍ୱିତ ହୋଇଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯିବ।

ଏହି ଧୂଳିକଣାର alignment ତାରାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ଛାଡ଼େ। ସେହି ପ୍ରଭାବକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ interstellar dustର ଗଠନ ଓ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ପାଇପାରିବେ।

ପ୍ରାୟ ୩ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ଏଭଳି ମିଶନ୍

PUFFINSରେultraviolet spectropolarimetryବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ଅର୍ଥାତ୍ ବିଭିନ୍ନ wavelengthର ultraviolet lightର polarisation ମାପ କରାଯିବ।

ଏହି ପ୍ରକାରର ଅଧ୍ୟୟନର ଇତିହାସ ପୁରୁଣା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମହାକାଶରୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ultraviolet spectropolarimetry ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ହୋଇନାହିଁ।

୧୯୯୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ Space ShuttleରେWisconsin Ultraviolet Photo-Polarization Experimentମାଧ୍ୟମରେ ଏଭଳି ଅବଲୋକନ କରାଯାଇଥିଲା। PUFFINS ଏହି ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।

ଭାରତର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଅବଦାନ

ଏହି ମିଶନ୍ରେ ଭାରତର ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ରହିଛି।ପୁଣେର Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics (IUCAA)ଏବଂବେଙ୍ଗାଲୁରୁର Indian Institute of Astrophysics (IIA)ସହ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷକମାନେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।

ରମ୍ୟା ଅଞ୍ଚେଙ୍କ ଏହି ସଫଳତାର ମୂଳ ଭାରତରେ ରହିଛି। ସେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ନିକଟ ଦେବନହଲ୍ଲୀରେ ବଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ସହରର ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ପଢ଼ିଥିଲେ।୨୦୧୨ରେ ସେ Indian Institute of Astrophysicsରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

ପରେ IIAରୁ PhD କରିବା ପରେ୨୦୨୧ରେ University of Arizonaର Steward Observatoryସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି astronomical polarimetry, optical design, high-contrast imaging ଓ space telescopes।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ: IIT ଦିଲ୍ଲୀରେ ୫ ମାସିଆ ଅନଲାଇନ୍ Robotics Programme; ଅକ୍ଟୋବର ୧୮ ଆବେଦନର ଶେଷ ତାରିଖ

Early-career researchersଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଗ

NASAର Astrophysics Pioneers କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଯୁବ ଓ early-career ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଏଭଳି ମହାକାଶ ମିଶନ୍ର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା।

PUFFINS ମିଶନ୍ରେ Graduate ଓ Undergraduate researchersମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭରୁ ସାମିଲ କରାଯାଉଛି। ସେମାନେ କେବଳ ମିଶନ୍ର ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବେ ନାହିଁ, ବରଂ instrumentର design ଓ developmentରେ ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ନେବେ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ NASAରHabitable Worlds Observatoryପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଶନ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇପାରେ। ଏହି ଛୋଟ ମିଶନ୍ ସଫଳ ହେଲେ ଭବିଷ୍ୟତର ବଡ଼ space telescope କ’ଣ କରିପାରିବ, ତାହା ବୁଝିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ।

ଏକ ଛୋଟ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର ତାରା ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଧୂଳିକଣାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତାରା ଓ ଗ୍ରହ ଗଠନର ରହସ୍ୟ ବୁଝିବା ଦିଗରେ PUFFINS ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ। ଏବଂ ଏହି ମିଶନ୍ର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିବେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ନିକଟରୁ ନିଜ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଡ. ରମ୍ୟା ମଞ୍ଜୁନାଥ ଅଞ୍ଚେ।