ଓଡ଼ିଶା-ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସୀମା ବିବାଦକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚିତ କୋଟିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ପକ୍ଷରୁ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ ସ୍ଥାପନକୁ ନେଇ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଘରୋଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ଓ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ସୋଲାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବେ ସୀମା ବିବାଦର ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାର କାରଣ ହୋଇଛି।

ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସରକାର ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ସ୍ଥାପନକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛନ୍ତି। PM Surya Ghar ଏବଂ PM-KUSUM ଭଳି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସୋଲାର ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବାକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।

କୋଟିଆରେ କାହିଁକି ଉଠିଲା ବିବାଦ?

କୋଟିଆ ଅଞ୍ଚଳର ଏଗୁଭା ସିମ୍ବି ଗାଁରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିତରଣ କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ କିଛି ଆଦିବାସୀ ପରିବାରଙ୍କ ଘରେ ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ୟୁନିଟ୍ ଲଗାଯାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, PM Surya Ghar ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଛଅଟି ଘରେ ୨ କିଲୋୱାଟ୍‌ର ସୋଲାର ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାରୀମାନେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ କିଛି ଘରୁ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ ହଟାଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ହଟାଯାଇଥିବା ପ୍ୟାନେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ କୋଟିଆ ଥାନାକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ଘଟଣା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, କୋଟିଆରେ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇବା ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ରାଜ୍ୟର ଦୀର୍ଘଦିନର ସୀମା ବିବାଦ ସହ ଜଡ଼ିଯାଉଛି।

ଆନ୍ଧ୍ରରେ ବଢ଼ୁଛି ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ବ୍ୟବହାର

ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଛି। APEPDCL ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୁନ୍ ୩୦, ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ୮୮,୫୬୧ ଗ୍ରାହକ ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ସମୁଦାୟ କ୍ଷମତା ୪୭୫.୩୩ ମେଗାୱାଟ୍ ଥିଲା। ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୧,୫୮୩ଟି ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ୍ ଗ୍ରିଡ୍‌ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା।

SC/ST ପରିବାରଙ୍କ ଘରେ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ୍ ଲଗାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଅକ୍ଟୋବରରେ ଆନ୍ଧ୍ର ଶକ୍ତିମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟରେ ଛଅ ଲକ୍ଷ SC/ST ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଘରେ ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ଲଗାଇବାର ଯୋଜନା ରହିଛି ଏବଂ APSPDCL ଛଅ ମାସରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାପନ କରି ଏକ ମାଇଲ୍‌ଷ୍ଟୋନ୍ ହାସଲ କରିଛି।

ଓଡ଼ିଶା-ଆନ୍ଧ୍ର ସୀମା ବିବାଦରେ ନୂଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ

କୋଟିଆକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଦାବି-ପ୍ରତିଦାବି ଚାଲିଆସୁଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାସ୍ତା, ଘର, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ପାନୀୟ ଜଳ କିମ୍ବା ସୋଲାର ଭଳି ବିକାଶମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇପଡ଼ୁଛି।

ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ ସ୍ଥାପନକୁ ନେଇ ଘଟଣାଟି ଏହି କାରଣରୁ କେବଳ ଏକ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ଏହା କୋଟିଆରେ କେଉଁ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି, ତାହାକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବଡ଼ ବିବାଦ ସହ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଛି।

ସୋଲାର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ଫୋକସ୍

ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବ୍ୟାପକ ସୋଲାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟରେ ରୁଫ୍‌ଟପ୍ ସୋଲାର ସହ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ PM-KUSUM ଅଧୀନରେ ଫିଡର୍ ସୋଲାରାଇଜେସନ୍‌କୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟ ଶକ୍ତିମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଦିନବେଳେ ନଅ ଘଣ୍ଟା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।

ତେବେ କୋଟିଆ ଭଳି ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏପରି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ସମୟରେ ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ସୋଲାର ସ୍ଥାପନ ପ୍ରସଙ୍ଗ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।