ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅମରନାଥ ଗୁମ୍ଫାରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ହିମଲିଙ୍ଗ ସାଧାରଣ ତୁଳନାରେ ଶୀଘ୍ର ତରଳିବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ କମ୍ ତୁଷାରପାତ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିମଲିଙ୍ଗର ଆକାର କମିବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଧାର୍ମିକ ସଂଗଠନ ଓ ପ୍ରଶାସନଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।

ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ୩,୮୮୦ ମିଟରଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅମରନାଥ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଗୁମ୍ଫାର ଛାତରୁ ଝରୁଥିବା ପାଣି ବରଫରେ ପରିଣତ ହୋଇ ପ୍ରାକୃତିକ ହିମଲିଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହାର ଆକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଣିପାଗ, ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ତୁଷାରପାତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ମାସରେ କାଶ୍ମୀର ଉପତ୍ୟକା ଓ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାପମାତ୍ରା କିଛି ଦିନ ଧରି ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ବରଫ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତରଳିଥିଲା ଏବଂ ହିମଲିଙ୍ଗର ଆକାର ମଧ୍ୟ କମିବାରେ ଲାଗିଥିଲା।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ଶୀତ ଋତୁରେ ସାଧାରଣ ତୁଳନାରେ କମ୍ ତୁଷାରପାତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସହ ମେ' ଓ ଜୁନ୍ ମାସରେ ପ୍ରବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଓ ଉଷ୍ମ ପବନ ବରଫ ତରଳିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା।

ପରିବେଶ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି। ହିମବାହ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ତୁଷାରପାତର ଧାରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ପ୍ରଭାବ ଅମରନାଥ ହିମଲିଙ୍ଗର ଗଠନ ଏବଂ ଆକାର ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଘଟଣା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ଏପଟେ ପ୍ରଶାସନ ଅମରନାଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜାରି ରଖିଛି। ପହଲଗାମ ଓ ବାଲତାଲ ରୁଟ୍ରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସୁବିଧା ଓ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି।

ଧାର୍ମିକ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ଗୁଜବରେ ବିଶ୍ୱାସ ନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପାଣିପାଗ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହିମଲିଙ୍ଗର ଆକାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଏହାକୁ ଅସାଧାରଣ ଘଟଣା ବୋଲି ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ତାପମାତ୍ରା ସାଧାରଣଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ରହିପାରେ। ଫଳରେ ହିମଲିଙ୍ଗର ଆକାର ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ। ତେବେ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସୁବିଧାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ଯାତ୍ରା ସୁଚାରୁ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରାଯିବ।