ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ Yellowstone National Parkର Biscuit Basin ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। କାରଣ, ପ୍ରାୟ ୧୦୧ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ hydrothermal explosion ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। USGSର Yellowstone Volcano Observatory ପୁରୁଣା ଚିଠିପତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରି ୧୯୨୫ର ଘଟଣା ଓ ତା’ପରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ନାମକରଣ ଭୁଲ୍‌ର ରହସ୍ୟ ସମାଧାନ କରିଛି। 

🌋 କ’ଣ ଘଟିଥିଲା ୧୯୨୫ରେ?

USGS ଅନୁସାରେ, ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୨୫ରେ Biscuit Basinରେ ଏକ hydrothermal explosion ଘଟିଥିଲା। ଏହି ବିସ୍ଫୋରଣ ସମୟରେ ଗରମ ପାଣି ଓ ବାଷ୍ପର ଚାପ ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଯାଇ ଭୂମିର ନରମ ସିନ୍ଟର୍‌ ପତଳାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା। ଏହା ନିକଟରେ ଏକ ନୂଆ thermal pool ସୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପୁଲ୍‌କୁ ବଡ଼ କରିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। 

ଘଟଣାଟି ଘଟିବା ସମୟରେ କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ନଥିଲେ। ତେଣୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଅବଲୋକନ, ଲେଖାପତ୍ର ଓ ଚିଠି ଆଧାରରେ ଏହାର ଇତିହାସ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। 

🪧 ‘Black Pearl’ ନାମକୁ ନେଇ ହୋଇଥିଲା ଭୁଲ୍

ଏହି ଘଟଣା ପରେ Biscuit Basinରେ ଏକ “Black Pearl” ଲେଖାଥିବା ପୁରୁଣା sign ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ featureକୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ତାହା ମିଳୁନଥିଲା।

ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଆସଲ Black Pearl Geyser ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ feet ବା ୩୦୦ ମିଟର ଦୂରରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ signଟି ଭୁଲ୍ ସ୍ଥାନରେ ରହିଯାଇଥିଲା। 

୧୯୨୬ର ଦୁଇ ଚିଠିରୁ ମିଳିଲା ରହସ୍ୟର ସମାଧାନ

USGSର Yellowstone Volcano Observatory ଅନୁସାରେ, ୧୯୨୬ର ଦୁଇଟି ଚିଠି ଏହି ପୁରୁଣା ରହସ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଇଛି।

୧୯୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ରେ Old Faithful ranger J. R. Van Pelt Yellowstone Park Museumର Acting Director J. E. Haynesଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ। ସେଥିରେ Biscuit Basinର ବିସ୍ଫୋରଣ ଓ “Black Pearl” sign ସମ୍ପର୍କିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ଥିଲା। 

ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ର ଆଉ ଏକ ଚିଠିରେ Haynes ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ ଯେ କିଛି sign ଭୁଲ୍ ସ୍ଥାନରେ ରହିଯାଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। 

💥 Hydrothermal explosion କ’ଣ?

Hydrothermal explosion ସାଧାରଣ volcanic eruptionଠାରୁ ଭିନ୍ନ। Yellowstoneର ଭୂଗର୍ଭରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ପାଣି ଓ hydrothermal fluid ଚାପରେ ରହିଥାଏ। ଚାପ ହଠାତ୍ କମିଗଲେ ଗରମ ପାଣି ଶୀଘ୍ର ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହୋଇ ବହୁତ ଅଧିକ ଆୟତନ ନେଇଥାଏ। ଏହି ହଠାତ୍ ବିସ୍ତାର ଚାରିପାଖର ପଥର ଓ ଭୂମିକୁ ଭାଙ୍ଗି ବିସ୍ଫୋରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। 

USGS କହିଛି ଯେ Yellowstoneରେ ଏପରି hydrothermal explosion, lava eruption କିମ୍ବା volcanic ash eruption ଠାରୁ ଅଧିକ ସାଧାରଣ explosive hazard। 

🔥 Biscuit Basin ଏବେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ

Biscuit Basinର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭୂଗର୍ଭୀୟ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ। ୨୦୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୩ରେ Black Diamond Pool ନିକଟରେ ଏକ ବଡ଼ hydrothermal explosion ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ନିକଟସ୍ଥ boardwalk ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ଆହତ ହୋଇନଥିଲେ। 

ଏହାପରେ ୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ୧୩ରେ Biscuit Basinରେ ଆଉ ଏକ ଛୋଟ hydrothermal explosion ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା। USGS କହିଛି, ୨୦୨୪ ଘଟଣାଠାରୁ ଏହା ଛୋଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର hydrothermal activity କେତେ ଗତିଶୀଳ ଓ ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ, ତାହା ଦର୍ଶାଉଛି। 

🔬 ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନୂଆ monitoring system

ଏବେ Yellowstone Volcano Observatory Biscuit Basinରେ monitoring equipment ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଏହି ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି କୌଣସି hydrothermal explosion ହୁଏ, ତାହାର ତଥ୍ୟ ରେକର୍ଡ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। 

୧୯୨୫ର ଘଟଣାରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କେବଳ ଭୂଗର୍ଭୀୟ ବିପଦ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡରେ ଛୋଟ ଭୁଲ୍ କିପରି ଏକ ବଡ଼ ଘଟଣାର ବୁଝାମଣାକୁ ବଦଳାଇପାରେ, ସେଥିରୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି।