ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାକୁ ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ସାମରିକ ବିମାନ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଆମେରିକାର **Congressional Research Service (CRS)**ର ଅକ୍ଟୋବର ୫ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୮ରୁ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଅତି କମରେ୮୧ଟି fixed-wing ଓ rotary-wing aircraft, ଏଥିରେ ମାନବବିହୀନ ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ, ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ତାଲିକାରେ ଆମେରିକାର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ସହିତ surveillance, refuelling ଓ unmanned systems ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏଥିରେ୧୨ଟି F-15E Strike Eagle, ୧ଟି F-35A Lightning II, ୨ଟି A-10 Thunderbolt II ଏବଂ ୭ଟି KC-135 Stratotankerସାମିଲ ଅଛି।

୪୫ଟି MQ-9 Reaper ଡ୍ରୋନ୍ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ

ଆମେରିକାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି ମଧ୍ୟରେ୪୫ଟି MQ-9 Reaper ଡ୍ରୋନ୍ରହିଛି। ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ intelligence, surveillance, reconnaissance ଏବଂ precision strike ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ MQ-9 Reaperର ମୂଲ୍ୟ ଏହାର configuration ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ୩୦ରୁ ୫୦ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାରମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ।

F-35 ଓ E-3 Sentry ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ

ରିପୋର୍ଟରେ ଆମେରିକାର ଅତ୍ୟାଧୁନିକF-35A Lightning II stealth fighterକ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହି ବିମାନର ମୂଲ୍ୟ ୯୨ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ସେହିପରି ପ୍ରାୟ୨୭୦ ମିଲିୟନ୍ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର E-3 Sentry surveillance aircraftମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷତି ତାଲିକାରେ ରହିଛି। ଏହା ଆକାଶରୁ surveillance ଓ command-and-control କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

କେଉଁ କେଉଁ ସାମରିକ ବିମାନ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ?

CRS ରିପୋର୍ଟର ତାଲିକାରେ ରହିଛି—

• ୧୨ F-15E Strike Eagle
• ୧ F-35A Lightning II
• ୨ A-10 Thunderbolt II
• ୭ KC-135 Stratotanker
• ୧ E-3 Sentry
• ୨ MC-130J Commando II
• ୧ HH-60W Jolly Green II
• ୧ MQ-4C Triton
• ୩ MQ-1 drones
• ୪୫ MQ-9 Reaper drones
• ୧ AH-64 Apache
• ୪ AH-6 Little Bird
• ୧ MH-60 Sea Hawk

୩.୩ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ

ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ସାମଗ୍ରୀର କ୍ଷତି ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ୧.୯ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରରୁ ୩.୩ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି Congressional Budget Office (CBO)ର ଆକଳନକୁ CRS ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ତେବେ ଏହି ରାଶି କେବଳ ୮୧ଟି aircraftର ମୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ; ବ୍ୟାପକ military equipment replacement cost ଏଥିରେ ସାମିଲ।

CRS ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ୮୧ଟିର ସଂଖ୍ୟା ପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ। କାରଣ କିଛି ସୂଚନା classified ରହିଛି, ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ କିଛି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବିମାନ ମରାମତି ପରେ ପୁଣି ସେବାକୁ ଫେରିଥାଇପାରେ।