ସ୍ପାମ୍‌ କଲ୍‌, ରୋବୋକଲ୍‌ ଓ ଅନିଚ୍ଛାକୃତ କମର୍ସିଆଲ୍‌ କଲ୍‌ରୁ ମୋବାଇଲ୍‌ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଟେଲିକମ୍‌ ରେଗୁଲେଟରୀ ଅଥରିଟି ଅଫ୍‌ ଇଣ୍ଡିଆ (TRAI) ନିୟମକୁ ଆହୁରି କଡ଼ା କରିଛି। ୨୦୨୬ର ନୂଆ ସଂଶୋଧନରେ AI/ML ଆଧାରିତ ସ୍ପାମ୍‌ ଚିହ୍ନଟ, automated/A2P calls ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ଅଭିଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ କରାଯାଇଛି। TRAI ଏହି ନୂଆ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮, ୨୦୨୬ରେ ଘୋଷଣା କରିଛି।

୧୦ ଦିନରେ ୫ଟି ନମ୍ବର ଧରାପଡ଼ିଲେ ଯାଞ୍ଚ

ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ଜଣେ sender ସହ ଜଡ଼ିତ ୫ଟି କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ Calling Line Identification (CLI) ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପାମ୍‌ ଭାବେ flag ହେଲେ, ଟେଲିକମ୍‌ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ଓ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ KYC re-verification, physical verification, outgoing service ଉପରେ ରୋକ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେଲେ connection disconnection ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

🤖 AI ଚିହ୍ନଟ ସହ ୩ଟି ଅଭିଯୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ସନ୍‌

AI/ML system ଯଦି କୌଣସି senderଙ୍କ CLIକୁ UCC ପଠାଇବାର ଅଧିକ ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରେ, ତେବେ ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୩ଟି କିମ୍ବା ଅଧିକ unique consumer complaints ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ୫ଟି ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରିତ thresholdକୁ ଆହୁରି technology-driven କରିଛି।

📞 Robocall ଓ Automated Call ପାଇଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା

TRAI ଏବେ Application-to-Person (A2P) callsକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଭିତରକୁ ଆଣିଛି। Software, application କିମ୍ବା automated platform ଦ୍ୱାରା human dialling ବିନା କରାଯାଉଥିବା autodial, robocall, pre-recorded ଓ artificial-voice call ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଏଭଳି A2P call କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥାକୁ ପୂର୍ବରୁ ନିଜ telecom providerକୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଓ ବ୍ୟବହୃତ ନମ୍ବର ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆବଶ୍ୟକ declaration ବିନା କରାଯାଇଥିବା A2P callକୁ UCC ଭାବେ ଧରାଯାଇପାରେ।

💰 A2P Call ପାଇଁ ୫ ପଇସା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାର୍ଜ

ନୂଆ ନିୟମରେ A2P call ପାଇଁ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍‌ରେ ସର୍ବାଧିକ ୫ ପଇସା termination charge ଲାଗିପାରେ। ତେବେ TRAI ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ regulated commercial numbering series କିମ୍ବା TRAI-authorised calls ଏହି chargeରୁ ବାଦ ପଡ଼ିବ।

🛒 ଅନଲାଇନ୍‌ inquiry ପରେ ୭ ଦିନ ଯାଏଁ ଯୋଗାଯୋଗ

କୌଣସି ଗ୍ରାହକ ଅନଲାଇନ୍‌ ଭାବେ କୌଣସି product, goods କିମ୍ବା service ବିଷୟରେ inquiry କଲେ, ସେହି inquiry ଆଧାରରେ କମ୍ପାନୀ ସର୍ବାଧିକ ୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ commercial communication କରିପାରିବ। ଏଥିପାଇଁ inquiryର ଲିଖିତ କିମ୍ବା digital record ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

📝 Spam ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନହେଲେ ଅପିଲ୍‌

ନୂଆ ନିୟମରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ appeal mechanism ମଧ୍ୟ ରହିଛି। Spam complaintର resolutionରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନହେଲେ ଗ୍ରାହକ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ Appellate Authorityଙ୍କ ନିକଟରେ ଅପିଲ୍‌ କରିପାରିବେ। TRAI DND App, telecom operatorର app/portal କିମ୍ବା ୧୯୦୯ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି।

⏱️ ଭୁଲ୍‌ Header ଓ Template ଉପରେ ୬ ଘଣ୍ଟାରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ

Registered header କିମ୍ବା content templateର misuse ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ଏହାକୁ ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ suspend କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। Telemarketerଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲଂଘନରେ ସମସ୍ତ telecom resourcesକୁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ disconnect କରିବା ଏବଂ blacklisting କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

📱 Truecaller ଭଳି Call-management App ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ

TRAI ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ 140xx, 1600xx ଓ 1601xx ଭଳି designated commercial/service numbering seriesର callକୁ call-management applicationଗୁଡ଼ିକ blanket ଭାବେ block, filter କିମ୍ବା spam-tag କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେବେ ଉପଭୋକ୍ତା ନିଜ ଫୋନରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ କୌଣସି ନମ୍ବରକୁ block କରିବାର ସୁବିଧା ରଖିବେ।

ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି spam detectionକୁ କେବଳ consumer complaints ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି AI/ML, inter-operator information sharing ଓ technology-based enforcement ମାଧ୍ୟମରେ ଆହୁରି ଦ୍ରୁତ କରିବା।