ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଦଳୁଛି ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ସମୀକରଣ। ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ସିରିଆ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ପରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବିଶେଷକରି ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଥିବାରୁ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରୁଛି ।

ସିରିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅହମଦ ଅଲ୍-ଶାରା ସାଉଦି ରାଜା ସଲମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣରେ ସରକାରୀ ଗସ୍ତରେ ରିୟାଦରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ସାଉଦି ଯୁବରାଜ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ସଲମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।

ହୁତିଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ସାଉଦିର ଚିନ୍ତା

ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାରୁ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସିରିଆ ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ସାଉଦି ଆରବ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଭାବେ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ ।

ସିରିଆ ହୁତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସାଉଦି ଆରବକୁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସହଯୋଗ ଦେଇପାରିବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ତେବେ ସାମରିକ ସହାୟତା ସମ୍ପର୍କିତ ଯେକୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତିର ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ନିଆଯିବ ବୋଲି ସିରିଆର କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଚୁକ୍ତି

କେବଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୁହେଁ, ଶିଳ୍ପ, କୃଷି, ପରିବେଶ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଦେଶ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି ।

ସାଉଦି ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ସିରିଆର ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୋଇଛି। ସେହିପରି କୃଷି ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସାଉଦି ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି ଏବଂ ସିରିଆ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ସେବା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି ।

ଲୋହିତ ସାଗର ଓ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ଦୁଇ ନେତା ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। କୂଟନୀତିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ସହ ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଖୋଜିବାକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ ।

ଏହା ସହିତ ଲୋହିତ ସାଗର, ବାବ୍ ଅଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥର ସୁରକ୍ଷାକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ରୋକିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା ।

ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ ହେବ କି ସିରିଆ?

ସାଉଦି ଆରବ ଓ ସିରିଆ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଘନିଷ୍ଠତା ମଧ୍ୟରେ ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ପାକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ ଓ ସାଉଦି ଆରବ ସାମିଲ ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ସିରିଆ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ବିଚାର କରୁଥିବା ସିରିଆର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ୨୦୨୪ ଡିସେମ୍ବରରେ ସିରିଆରେ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ବଶର ଅଲ୍-ଆସଦଙ୍କ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟିଥିଲା। ଏହାପରେ ଅହମଦ ଅଲ୍-ଶାରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନୂଆ ସରକାର ଗଠନ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବରୁ ଆସଦ ସରକାର ରୁଷ ଓ ଇରାନର ନିକଟତର ଥିବାବେଳେ ନୂଆ ସରକାର ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଆମେରିକା ସହ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି ।

ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସାଉଦି ଆରବ ଓ ସିରିଆ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ସମୀକରଣକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ।