ମା’ଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପରମ୍ପରା

ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ସମୟରେ ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ପ୍ରଥମେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କୁ ମିଠା ଖୁଆଇବା ସହ ଆରତି କରି ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ମହିଳାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇଥିଲେ।

ବଙ୍ଗୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଏହି ରୀତି ଦେବୀଙ୍କୁ ଜଣେ ଝିଅ ଭାବେ ମାତୃଗୃହରୁ ବିଦାୟ ଦେବାର ଭାବନା ସହ ଜଡ଼ିତ। ତେଣୁ ଉତ୍ସବର ଆନନ୍ଦ ସହ ଏଥିରେ ବିଦାୟର ଏକ ଭାବପ୍ରବଣ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।

ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସୁଖୀ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା

ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ସିନ୍ଦୂର ଖେଳାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ପରସ୍ପରକୁ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇବା ମଧ୍ୟ ଏହି ସାମୂହିକ ମଙ୍ଗଳକାମନାର ଏକ ଅଂଶ।

ସମ୍ବଲପୁରର କାଳୀବାଡ଼ିରେ ବଙ୍ଗୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ପାଳନର ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିଜୟାଦଶମୀରେ ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ପାଳନ ହୋଇଆସୁଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ।

ଧୁନା ନେଇ ନୃତ୍ୟ, ଉତ୍ସବମୁଖର ପରିବେଶ

ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ସମୟରେ ମହିଳାମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ମହିଳାମାନେ ଧୁନା ଧରି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଫଳରେ ପୂଜା ମଣ୍ଡପରେ ଭକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଓ ବିଦାୟର ଭାବନା ଏକାଠି ହୋଇଥିଲା।

ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ସମୟ ଯେତିକି ଭାବପ୍ରବଣ, ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ସେତିକି ଆନନ୍ଦମୟ ମଧ୍ୟ। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ମହିଳାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭାଇଚାରା ଓ ସାମୂହିକତାର ଭାବକୁ ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି।

ଆନନ୍ଦ ସହ ରହିଲା ବିଦାୟର ଭାବନା

ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ଶେଷରେ ମହିଳାମାନେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇଥିଲେ। ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ରୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଭାବନାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ପ୍ରକାଶ। ଜଣେ ମହିଳା ଭକ୍ତଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ମା’ଙ୍କ ବିଦାୟରେ ମନ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ପୁଣି ମା’ ତାଙ୍କ ମା’ ଘରକୁ ଫେରିବେ ବୋଲି ଆଶା ରହିଥାଏ।

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭକ୍ତଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ଷସାରା ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଥିବା ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତି, ଖୁସି ଓ ଭାବନାର ଏକ ସମ୍ମିଶ୍ର ଅନୁଭୂତି ନେଇ ଆସେ। ମା’ଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ସହ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ପୁଣି ଆସିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।

ସମ୍ବଲପୁରରେ ପାଳିତ ଏହି ସିନ୍ଦୂର ଖେଳା ସ୍ଥାନୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବଙ୍ଗୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ରଙ୍ଗ ଦେଇଛି। ବିଜୟାଦଶମୀରେ ମା’ଙ୍କ ବିଦାୟ ସହ ଉତ୍ସବର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ପୁଣି ମା’ଙ୍କ ଆଗମନର ଅପେକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।