୧୯୭୧ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତକୁ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ଦେଇଥିବା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲସାମ୍ ହରମୁସଜୀ ଫ୍ରାମଜୀ ଜାମସେଦଜୀ ମାଣିକଶାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟତିଥି ଅବସରରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ସେନାର ଇତିହାସରେ ସେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ରଣନୀତିଜ୍ଞ, ସାହସୀ ସେନାନାୟକ ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶୀ ନେତା ଭାବେ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବେ।

୧୯୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୩ ତାରିଖରେ ପଞ୍ଜାବର ଅମୃତସରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସାମ୍ ମାଣିକଶା ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅସାଧାରଣ ସାହସ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସେ'ମିଲିଟାରୀ କ୍ରସ୍'ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀରେ ସେ ସଫଳତାର ସହ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ।

୧୯୬୯ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ପ୍ରମୁଖ (Chief of Army Staff) ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୭୧ ମସିହାର ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲା। ମାତ୍ର ୧୩ ଦିନରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ଭାରତୀୟ ସେନାର ସବୁଠାରୁ ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ।

ଦେଶ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ସେପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲପଦବୀରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଇତିହାସ ରଚିଥିଲେ।

ଅବସର ପରେ ସାମ୍ ମାଣିକଶା ତାମିଲନାଡୁର ୱେଲିଙ୍ଗଟନରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ। ୨୭ ଜୁନ୍ ୨୦୦୮ରେ ୯୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିମୋନିଆଜନିତ ଜଟିଳତା କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା। ସାମରିକ ସମ୍ମାନର ସହ ତାଙ୍କର ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟତିଥି ଅବସରରେ ତାମିଲନାଡୁର ୱେଲିଙ୍ଗଟନସ୍ଥିତ ସ୍ମୃତିସ୍ଥଳରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ, ପୂର୍ବତନ ସେନା ସଦସ୍ୟ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକ ପୁଷ୍ପଚକ୍ର ଅର୍ପଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସାହସ, ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ, ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିଛି।