ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେବଳ ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ଏବଂ ଅପରାଧ ଘଟିଥିବାର ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରମାଣ ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଜବରଦସ୍ତି ମାମଲାରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମନ୍‌ କରାଯାଇପାରିବ କି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି।

କୋର୍ଟ ଏକ ଅପରାଧିକ ମାମଲାକୁ ରଦ୍ଦ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅଭିଯୋଗରୁ ଏକ୍ସଟର୍ସନ୍‌ ଅପରାଧର ଆବଶ୍ୟକ ଉପାଦାନ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉନଥିଲା। ଏହି ମାମଲାରେ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଟ୍ରାଏଲ୍‌ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପାଇଁ ସମନ୍‌ କରିଥିଲେ। ହାଇକୋର୍ଟ ଏହି ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିଛନ୍ତି।

ମାମଲାଟି ୨୦୨୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୩ ମେ’ରେ ପାଟନାର କଦମକୁଆନ୍‌ ଥାନାରେ FIR ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ପୋଲିସ ତଦନ୍ତ ପରେ ମାମଲାକୁ ଅସତ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ closure report ଦାଖଲ କରିଥିଲା। ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ protest petitionକୁ complaint ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ୨୦୨୫ ମେ’ ୫ରେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ସମନ୍‌ କରିଥିଲେ।

ହାଇକୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଅଭିଯୋଗରେ ଜବରଦସ୍ତି ଅର୍ଥାତ୍‌ IPC ଧାରା ୩୮୪ ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧ ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ନଥିଲା। ଅଭିଯୁକ୍ତ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିବା ଏବଂ କଥିତ ଧମକ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ତାରିଖ ଓ ସମୟ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିବା କୋର୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ।

କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ସମନ୍‌ କରିବା ଏକ ଗୁରୁତର ପଦକ୍ଷେପ। ଅପରାଧିକ ଆଇନକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବାଦ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶତ୍ରୁତା ସମାଧାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ମାମଲାରେ BNSS ଧାରା ୨୨୩ ଅନୁଯାୟୀ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣାଣିର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇନଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ଶେଷରେ ହାଇକୋର୍ଟ ମାମଲାକୁ frivolous, malicious and vexatious ବୋଲି ବିଚାର କରି ଅପରାଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରଖିବାକୁ ଆଇନର ଅପବ୍ୟବହାର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ। ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ଙ୍କ ସମନ୍‌ ଆଦେଶ ସମେତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରାଧିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ହାଇକୋର୍ଟ ରଦ୍ଦ କରିଛନ୍ତି।