ଘରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହେବା ନେଇ ମାମଲା

ଏହି ମାମଲା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବଡ଼ଗଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ୮୧ ବର୍ଷୀୟ ସରତ କୁମାର ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା PILରେ ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଓ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ସମୟରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ପଣ୍ଡାଲ୍ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଘର ନିକଟର ସାର୍ବଜନୀନ ରାସ୍ତା ପ୍ରାୟ ୧୦ ଦିନ ଧରି ଅବରୋଧ ହୋଇଥିଲା। ଫଳରେ ନିଜ ଘରକୁ ଯିବା-ଆସିବାରେ ସମସ୍ୟା ହେଉଥିବା ସେ ଦାବି କରିଥିଲେ।

ପଣ୍ଡାଲ୍ ତାଙ୍କ ଘରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ମିଟର ଦୂରରେ ରହୁଥିବା ମାମଲାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ତେବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ସତ୍ୟପାଠରେ କହିଥିଲେ ଯେ ରାସ୍ତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୨ ଫୁଟ୍ ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖାଯାଇଥିଲା। ଆବେଦନକାରୀ ଏହି ଦାବିକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ।

ପଣ୍ଡାଲ୍ ହେଲେ ବି ରହିବ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ

ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ପଣ୍ଡାଲ୍ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଗଲେ ମଧ୍ୟ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଶେଷକରି ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଓ ଫାୟାର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଭଳି ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯାନ ଯେପରି ଅବାଧରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କ୍ଲିୟାରେନ୍ସ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଅର୍ଥାତ୍, ପୂଜା ପଣ୍ଡାଲ୍ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏପରି ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ଅଞ୍ଚଳବାସୀ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ବାହାରିବାର ସୁଯୋଗ ହରାଇବେ। ହାଇକୋର୍ଟ ସରକାରଙ୍କୁ ଏହି ଦିଗରେ ଅନୁମତି ଦେବା ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ସର୍ତ୍ତ ରଖିବାକୁ କହିଛନ୍ତି।

ଧାର୍ମିକ ଅଧିକାର ବନାମ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର

ଖଣ୍ଡପୀଠ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ଅଧିକାର ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୫ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମ ପାଳନର ଅଧିକାର ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ ଶୃଙ୍ଖଳା, ନୈତିକତା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଅଧୀନ ବୋଲି କୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

ଖଣ୍ଡପୀଠଙ୍କ ମତରେ, ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଧିକାର ସହ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାରର ସଂଘର୍ଷ ହେଲେ ବ୍ୟାପକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି କାରଣରୁ କେବଳ ରାସ୍ତାରେ ପଣ୍ଡାଲ୍ ହେଉଛି ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।

ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ସମୟସୀମା ଉପରେ ବି ଗୁରୁତ୍ୱ

ପୂଜା ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବା ସମୟରେ କେବଳ ଯାତାୟାତ ନୁହେଁ, ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ ମଧ୍ୟ କଡ଼ାକଡ଼ିରେ ପାଳନ କରାଇବାକୁ ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶବ୍ଦ ସୀମା ଓ ଉତ୍ସବ/ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟସୀମା ପାଳନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହା ସହ ପଣ୍ଡାଲ୍ର ଆକାର ମଧ୍ୟ ଏପରି ହେବା ଉଚିତ ଯେ ଏହା ସାଧାରଣ ଯାତାୟାତ ଅଧିକାରକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସୀମିତ ନ କରେ। ଧାର୍ମିକ ପରିବେଶ ରକ୍ଷା ସହ ପୂଜା ସହ ସମ୍ପର୍କ ନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖିବାକୁ କୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପୂଜା କମିଟି ପାଇଁ କ’ଣ ବାର୍ତ୍ତା?

ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଅର୍ଥ ପୂଜା ପଣ୍ଡାଲ୍ ନିଷେଧ ନୁହେଁ। ବରଂ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ସହ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଯାତାୟାତ, ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ ଓ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାର ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉପରେ କୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।

ତେଣୁ ପୂଜା କମିଟିମାନେ ପଣ୍ଡାଲ୍ର ଆକାର, ରାସ୍ତାରେ ଛାଡ଼ାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନ, ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯାନ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶପଥ, ଶବ୍ଦ ସୀମା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସମୟସୀମା ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ଅଧିକ ସଚେତନ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସରକାରୀ ଅନୁମତି ଦେବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଯାତାୟାତ ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ହାଇକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।