Dry riverbed of an ancient river in Odisha affected by encroachment and water scarcity

ଅବହେଳା ଓ ଜବରଦଖଲରେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀ; ଶୁଖିଯାଉଛି କୁଶଭଦ୍ରା, ପ୍ରାଚୀ ଓ ଅଳକା

ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀ ଏବେ ଅବହେଳା, ପଙ୍କଜମା ଓ ଜବରଦଖଲ କାରଣରୁ ଶୁଖିଯାଇ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଛି। କୁଶଭଦ୍ରା, ପ୍ରାଚୀ, ଅଳକା ଓ କରନ୍ଦିଆ ନଦୀର ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପରିବେଶବିଦ୍‌ମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ସଭ୍ୟତାର ଜୀବନରେଖା ଭାବେ ପରିଚିତ ନଦୀମାନେ ଶତାବ୍ଦୀଧରି ପରିବେଶ, କୃଷି ଓ ମାନବ ଜୀବନକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିଆସୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀ ଏବେ ଧୀରେଧୀରେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖୀ ହେଉଛନ୍ତି। ଅବହେଳା, ପଙ୍କଜମା, ଜବରଦଖଲ ଓ ପାଣି ପ୍ରବାହ କମିଯିବା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଶୁଖିଲା ବାଲୁକାମୟ ଭୂମିରେ ପରିଣତ ହେଉଛି।

କୁଶଭଦ୍ରା, ପ୍ରାଚୀ, ଅଳକା ଓ କରନ୍ଦିଆ ଭଳି ଐତିହାସିକ ନଦୀମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କରନ୍ଦିଆ ନଦୀ, ଯାହା କେବେ ନିରବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜଳପ୍ରବାହ ପାଇଁ ପରିଚିତ ଥିଲା, ଏବେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଆସିଲେ ପୁରାପୁରି ଶୁଖିଯାଉଛି। ଗତ ଦଶବର୍ଷ ଧରି ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ଡେରାବିଶ, ମାର୍ଶାଘାଇ ଓ ଗରଦପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ପାଣି ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।

ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ନଦୀ ଶୁଖିଯାଇବା ପରେ କୂଆଁ ଓ ଟ୍ୟୁବୱେଲରେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ମିଳୁନାହିଁ। ପରିବେଶବିଦ୍ମାନେ ଏହା ପଛରେ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ଓ କୁଳୁସାହି ନିକଟରେ ପଙ୍କଜମାକୁ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଜୀବନରେଖା ଭାବେ ପରିଚିତ କୁଶଭଦ୍ରା ନଦୀର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଜନକ। କୁଆଖାଇ ନଦୀରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇ ବାଲିଅନ୍ତା, ନିମାପଡ଼ା ଓ ଗୋପ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ରାମଚଣ୍ଡୀ ନିକଟରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ମିଶୁଥିବା ଏହି ନଦୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଖିଲା ବାଲୁକା ଓ ଆବର୍ଜନାରେ ଭରିଯାଇଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ କୃଷି ଓ ଭୂଗର୍ଭ ଜଳସ୍ତର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।

ସେହିପରି ପ୍ରାଚୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଧୀରେଧୀରେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଉଛି। ବର୍ଷା ଋତୁକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ନଦୀର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଶୁଖିଯାଉଛି। ବାରଙ୍ଗର ଡାକମ୍ବାଠାରୁ ଅସ୍ତରଙ୍ଗର କେଉଟଝଙ୍ଗା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀରେ ଏବେ ପ୍ରାୟ ଜଳ ପ୍ରବାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।

ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଅଳକା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଏକ ଶୁଖିଲା ନାଳର ରୂପ ନେଇଛି। ବିଲୁଆଖାଇ ନଦୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଜଗତସିଂହପୁର ଓ ବାଲିକୁଦା ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଦେବୀ ନଦୀରେ ମିଶୁଥିବା ଏହି ନଦୀ କେବେ ହଜାର ହଜାର ମାଛଧରାଳି ଓ କୃଷକଙ୍କ ଜୀବିକାର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ନଦୀ ମୁହାଣ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ଧୀରେଧୀରେ ଏହାର ଜଳପ୍ରବାହ କମିଯାଇଥିଲା।

ପରିବେଶବିଦ୍ମାନେ ସତର୍କ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତୁରନ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ନଦୀ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ନହୁଏ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରାଜ୍ୟର ଭୌଗୋଳିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମାନଚିତ୍ରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହରାଇଯାଇପାରେ।

Latest News
ଜାହ୍ନବୀ କପୁରଙ୍କ ମତାମତ ପରେ ଆଲକୋହଲ୍‌ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା, ସୋସିଆଲ୍‌ ଡ୍ରିଙ୍କିଂ କେବେ ହୁଏ ଭାବନାତ୍ମକ ନିର୍ଭରତା?

ଜାହ୍ନବୀ କପୁରଙ୍କ ମତାମତ ପରେ ଆଲକୋହଲ୍‌ ନେଇ...

ବଲିଉଡ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଜାହ୍ନବୀ କପୁର ନିଜ ଜୀବନର ଏକ କଷ୍ଟଦାୟ...

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ CM ସୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଶପଥ ସମାରୋହ ବଙ୍ଗଳାର ପ୍ରଥମ BJP ସରକାରର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଲେ ସୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ CM ସୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଶପଥ ସମାରୋହ...

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଆଜି ଏକ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଯୁଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।...

“70-80% ରାଜନେତା ଅଶୋଭନୀୟ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଦେଖନ୍ତି” – Pappu Yadavଙ୍କ ବିବାଦୀୟ ବକ୍ତବ୍ୟ, ନୂତନ ତୁଫାନ

“70-80% ରାଜନେତା ଅଶୋଭନୀୟ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଦେଖନ୍ତି” –...

ପୂର୍ଣ୍ଣିଆର ସ୍ୱାଧୀନ ସାଂସଦ Pappu Yadav ପୁନର୍ବାର ବିବା...

ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାବେଳେ ଆଣ୍ଠୁ କାହିଁକି ଯନ୍ତ୍ରଣା କରେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଚାଲିବାବେଳେ ନୁହେଁ?

ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାବେଳେ ଆଣ୍ଠୁ କାହିଁକି ଯନ୍ତ୍ରଣା କରେ,...

ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଚାଲିବାବେଳେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ,...

‘Toxic’କୁ ନେଇ ନୂଆ ବିବାଦ, ୟଶଙ୍କ ଫିଲ୍ମର ଘନିଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାହିଲେ କିଆରା ଆଡଭାନୀ!

‘Toxic’କୁ ନେଇ ନୂଆ ବିବାଦ, ୟଶଙ୍କ ଫିଲ୍ମର...

ୟଶଙ୍କ ଅପେକ୍ଷିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘Toxic: A Fairytale...

ରାଜନୈତିକ ପୁନର୍ଜୀବନ ପାଇଁ Tej Pratap Yadavଙ୍କ ପ୍ରୟାସ: Prashant Kishorଙ୍କ ସହ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଟ

ରାଜନୈତିକ ପୁନର୍ଜୀବନ ପାଇଁ Tej Pratap Yadavଙ୍କ...

ବିହାରର ରାଜନୀତିରେ ନୂତନ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳ...

ମେଘାଳୟରେ ‘ପ୍ରଗତି ୨୦୨୬’ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ୧୨ ଦେଶର ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ସେନା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ

ମେଘାଳୟରେ ‘ପ୍ରଗତି ୨୦୨୬’ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ୧୨...

ମେଘାଳୟର ଉମରୋଇରେ ମେ ୨୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ...

ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭାରେ SPର ବିକ୍ଷୋଭ, BJP ଉପରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ଅଭିଯୋଗ

ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭାରେ...

ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭା ପରିସରରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP)...

ଇବୋଲା ସଂକ୍ରମଣ ନେଇ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସତର୍କତା; ପ୍ରଭାବିତ ଦେଶକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ଯାତ୍ରା ଏଡ଼ାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ

ଇବୋଲା ସଂକ୍ରମଣ ନେଇ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସତର୍କତା;...

ଇବୋଲା ଭାଇରସ୍‌ ସଂକ୍ରମଣ ନେଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା ମଧ୍...

‘Ramayana’ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଭବ୍ୟ Ravana–Jatayu ଯୁଦ୍ଧ, Yash ଦେଲେ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ

‘Ramayana’ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ଭବ୍ୟ Ravana–Jatayu ଯୁଦ୍ଧ,...

Nitesh Tiwariଙ୍କ ମହାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘Rama...

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଡାଇବେଟିସ୍‌ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଜାତୀୟ ଗାଇଡ୍‌ଲାଇନ୍‌ ଜାରି

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଡାଇବେଟିସ୍‌ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ...

ଭାରତରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଡାଇବେଟିସ୍‌...

MFN 18 ଆଜି ପ୍ରିମିୟର୍‌, ଟାଇଗର୍‌ ଶ୍ରଫ୍‌ ପରିବାର ଭାରତୀୟ MMAକୁ ଦେଉଛନ୍ତି ନୂଆ ପରିଚୟ

MFN 18 ଆଜି ପ୍ରିମିୟର୍‌, ଟାଇଗର୍‌ ଶ୍ରଫ୍‌...

ଭାରତୀୟ Mixed Martial Arts (MMA) ଜଗତରେ Matrix Fight...

Breaking News
+