ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ୨୦୨୬ ମସିହାର ନୋବେଲ୍ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ସୋମବାର, ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ରେ ରୟାଲ୍ ସ୍ୱିଡିଶ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଛି। ମାକ୍ରୋଇକୋନୋମିକ୍ ସ୍ଥିରୀକରଣର ମାଇକ୍ରୋଇକୋନୋମିକ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ମିଳିଛି। 

କିଏ ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍?

ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍ ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ। ସେ ଆମେରିକାର କାଲିଫର୍ନିଆର ପାଲୋ ଆଲ୍ଟୋରେ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ କାଲିଫର୍ନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବର୍କଲେରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ MITରୁ ପିଏଚ୍‌ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ।

ପରିବାରର ଖର୍ଚ୍ଚ, ଭବିଷ୍ୟତ ଆୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଶା ଓ ଉପଭୋଗ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅର୍ଥନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସଞ୍ଚୟ ଆଚରଣକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି।

କିଏ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡ?

ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡ ନ୍ୟୁୟର୍କର କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରଫେସର। ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ଚିକୋପିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଚିକାଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ, ୟେଲ୍ ଲ ସ୍କୁଲ୍‌ରୁ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ MITରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପିଏଚ୍‌ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ମୁଦ୍ରାନୀତି, ସୁଧହାର ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା-ଆକାଂକ୍ଷା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସୁଧହାର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଆଧାରିତ ମଡେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଛି।

ସେମାନଙ୍କ ଗବେଷଣା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଅର୍ଥନୀତିରେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଓ ଦ୍ରୁତ ଆର୍ଥିକ ବୃଦ୍ଧି ଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ। ହଲ୍ ଓ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କ ଗବେଷଣା ଦେଖାଇଛି ଯେ, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କେବଳ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଉପଭୋଗ ଭଳି ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ ହେବ ନାହିଁ। ପରିବାର ଓ ବ୍ୟବସାୟ କିପରି ଖର୍ଚ୍ଚ, ସଞ୍ଚୟ, ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ନିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହି ଆଧାରରେ ତିଆରି ଆର୍ଥିକ ମଡେଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସୁଧହାର, ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ କରନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସହାୟତା କରେ। ଠିକ୍ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କଲେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବ କମାଇବା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଆର୍ଥିକ ଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ। <Cite refs={["turn898758search11","turn898758news6"]}/>

ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ରାଶି କେତେ?

୨୦୨୬ ମସିହାର ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାରର ମୋଟ ରାଶି ୧୨ ନିୟୁତ ସ୍ୱିଡିଶ୍ କ୍ରୋନା। ଏହି ରାଶି ଦୁଇ ବିଜେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବ। ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel କୁହାଯାଏ। ଏହା ସ୍ୱିଡେନ୍‌ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୯ରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

ହଲ୍ ଓ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କ ଗବେଷଣା ଆଧୁନିକ ଅର୍ଥନୀତିକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଛି। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ କିପରି ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ଼ ସୈଦ୍ଧାନ୍ତିକ ଭିତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।