ମହୀଶୂର ଦଶହରାର ଜମ୍ବୋ ସାଭାରି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ସୁନାର ଅମ୍ବାରୀ ବହନ କରୁଥିବା ହାତୀ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବାରୀ ହାତୀ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ‘ନିଶାନେ ଆନେ’ ହାତୀ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥାଏ।ମହୀଶୂର: ମହୀଶୂର ଦଶହରାର ଭବ୍ୟ ଜମ୍ବୋ ସାଭାରି ଶୋଭାଯାତ୍ରା କହିଲେ ଆଖି ଆଗରେ ଭାସିଉଠେ ସୁନାର ଅମ୍ବାରୀ ବହନ କରୁଥିବା ହାତୀର ଚିତ୍ର। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ମହୀଶୂରର ରାସ୍ତାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବାରୀ ହାତୀ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆଉ ଏକ ହାତୀ ଏହି ଭବ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥାଏ। ଏହା ହେଉଛି ‘ନିଶାନେ ଆନେ’। ‘ନିଶାନେ ଆନେ’ ରାଜକୀୟ ପ୍ରତୀକ ଥିବା ପତାକା ବହନ କରି ଜମ୍ବୋ ସାଭାରିର ସବୁଠୁ ଆଗରେ ଚାଲିଥାଏ। ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଢୋଲ, ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ସାଂସ୍କୃତିକ ଦଳ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ଦର୍ଶକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ‘ନିଶାନେ ଆନେ’ କ’ଣ? ‘ନିଶାନେ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କିମ୍ବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ସଙ୍କେତ ବା ଚିହ୍ନ। ଜମ୍ବୋ ସାଭାରିରେ ପତାକା ବହନ କରୁଥିବା ଏହି ହାତୀ ସେହି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭୂମିକା ପାଳନ କରେ। ରାଜକୀୟ ପ୍ରତୀକ ଥିବା ପତାକା ବହନ କରି ‘ନିଶାନେ ଆନେ’ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ ଏହାକୁ ଔପଚାରିକ ସଲାମ ଦିଆଯାଏ। ଏହା ପରେ ଜମ୍ବୋ ସାଭାରିର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ‘ନିଶାନେ ଆନେ’ କେବଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ପ୍ରଥମ ହାତୀ ନୁହେଁ। ଏହା ମହୀଶୂର ଦଶହରାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରତୀକ। କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ନିଶାନେ ଆନେ’? ଜମ୍ବୋ ସାଭାରିର ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ପାଇଁ ହାତୀର ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆଚରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଏ। ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ଦର୍ଶକ, ଢୋଲ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ, ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ। ଏଭଳି ପରିବେଶରେ ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ହାତୀକୁ ଶାନ୍ତ ରହି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଗତିରେ ଚାଲିବାକୁ ପଡ଼େ ଏବଂ ମାହୁତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ହୁଏ। କାରଣ ତା’ ପଛରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆଗକୁ ବଢ଼େ।