ଭୁବନେଶ୍ୱର:ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ହୋଇପାରୁନଥିବାରୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଳସେଚନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୮ଟି ବୃହତ୍ ଓ ମଧ୍ୟମ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପର ଡିପିଆର୍ (ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ) ଏବଂ ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗ (CWC)ରେ ଅଟକି ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ ହୋଇପାରିଲେ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ୯୮ ହଜାର ୪୦୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ମିଳିପାରନ୍ତା। ଏବେ ଏହି ଜମିର ଚାଷୀମାନେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନୁମୋଦନ ଓ ନିର୍ମାଣକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ଜଳସମ୍ପଦ ବିଭାଗରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଆଧାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୭ରୁ ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟକି ରହିଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଡିପିଆର୍ କିମ୍ବା ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗକୁ ପଠାଇଥିବା ବେଳେ ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ରେ ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା କାରଣରୁ କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଛି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମହାନଦୀର ମୁଖ୍ୟ ଧାରାରୁ ସିଧାସଳଖ ପାଣି ନେବା ପାଇଁ ନୁହେଁ; କେତେକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଓ ଜଳଧାରା ସହ ଜଡ଼ିତ। ତେଣୁ ମହାନଦୀ ବିବାଦର କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ଏହାର ଅନୁମୋଦନ ଅଟକିବା ନେଇ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଲାଭ ନବରଙ୍ଗପୁର, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ବୌଦ୍ଧ, ବଲାଙ୍ଗୀର, ନୂଆପଡ଼ା, କନ୍ଧମାଳ ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ଭଳି ଜିଲ୍ଲାର ଚାଷୀଙ୍କୁ ମିଳିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ସ୍ଥାନ କମ୍ ଜଳସେଚିତ ଓ ମରୁଡ଼ିପ୍ରବଣ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲେ ଚାଷ ଜମିକୁ ନିୟମିତ ପାଣି ଯୋଗାଣ, ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଓ ମରୁଡ଼ି ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସରେ ସହାୟତା ମିଳିପାରିଥାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିନଥିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳସେଚନ ଯୋଜନା ଅନିଶ୍ଚିତତାରେ ରହିଛି।
୧. ତେଲ ସମନ୍ୱିତ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରକଳ୍ପ – ନବରଙ୍ଗପୁର:ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଡିପିଆର୍ ୨୦ ଜୁନ୍ ୨୦୧୭ରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୨୮ ମାସ ପରେ ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ମହାନଦୀ ବିବାଦ ଦର୍ଶାଇ ଏହାକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏବେ ସଂଶୋଧିତ ଡିପିଆର୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସହ ୨୦ ମେଗାୱାଟ୍ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
୨. ତେଲିଯୋର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ – ସୁନ୍ଦରଗଡ଼:ଇବ୍ ନଦୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ମହାନଦୀ ବିବାଦର କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ରିପୋର୍ଟ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାୟ ୨,୦୨,୬୦୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।
୩. ଲକ୍ଷ୍ମୀପଥର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ – ବୌଦ୍ଧ:ଲକ୍ଷ୍ମୀପଥର ନାଳରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଡିପିଆର୍ ୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ମହାନଦୀ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିନାହିଁ। ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ମଞ୍ଜୁରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ପ୍ରକଳ୍ପଟି ହେଲେ ହରଭଙ୍ଗା ବ୍ଲକ୍ର ପ୍ରାୟ ୭,୯୦୦ ଏକର ଜମିକୁ ପାଣି ମିଳିପାରିବ।
୪. କଟଙ୍ଗୀ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ – ବଲାଙ୍ଗୀର:ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ୧୯ ମେ’ ୨୦୧୮ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅପେକ୍ଷାରେ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଖପ୍ରାଖୋଲ ବ୍ଲକ୍ର ବାଞ୍ଜିପାଲି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାୟ ୯,୧୦୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।
୫. ଉପର ଉଦନ୍ତୀ ବ୍ୟାରେଜ୍ (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ) – ନୂଆପଡ଼ା:ଉଦନ୍ତୀ ନଦୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଡିପିଆର୍ ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛି। ସିନାପାଲି ଓ ବୋଡ଼େନ ବ୍ଲକ୍ର ପ୍ରାୟ ୧୯,୭୦୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
୬. ତଳ ଉଦନ୍ତୀ ବ୍ୟାରେଜ୍ (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ) – କଳାହାଣ୍ଡି:ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବାକୁ ଥିବାରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଟକି ରହିଛି। ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୨୨,୯୮୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ହୋଇପାରିବ।
୭. ସତୀଘାଟ ବ୍ୟାରେଜ୍ – ବୌଦ୍ଧ:ସୁରୁବାଳୀ ନଦୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ୨୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ରେ ମହାନଦୀ ବିବାଦ ଦର୍ଶାଇ CWC ଏହାକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲା। ପ୍ରକଳ୍ପଟି ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୧୩,୭୭୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ମିଳିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
୮. ଖଡ଼ଗା ବ୍ୟାରେଜ୍ – କନ୍ଧମାଳ:ଖଡ଼ଗା ନଦୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଫିଜିବିଲିଟି ରିପୋର୍ଟ ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୭ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ରେ ମହାନଦୀ ବିବାଦ ଦର୍ଶାଇ ଏହାକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୧୨,୩୫୦ ଏକର ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ସହ ୨୦ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣର ଯୋଜନା ରହିଛି।
ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଅଟକି ରହିବାରୁ ପୁରୁଣା ରିପୋର୍ଟର ତଥ୍ୟ ଓ ଆକଳନକୁ ପୁନଃ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଫଳରେ ସଂଶୋଧିତ ଡିପିଆର୍, ନୂଆ ଫିଜିବିଲିଟି ଷ୍ଟଡି, ପରିବେଶ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଞ୍ଜୁରି ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଣି ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଜଳସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି ଓ ଅଟକି ରହିବାର କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଜଳଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ମହାନଦୀ ଜଳ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ରେ ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି। ୨୦୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୨୦୨୭ ଜାନୁଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଯାଇଛି। ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତା, ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ଜଳ ବ୍ୟବହାର, ଭବିଷ୍ୟତ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବେ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି।
ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ହେଲେ ଅଟକିଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଅନୁମୋଦନ ଓ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତେବେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରାୟ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କି ନୁହେଁ, ତାହା ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷୟିକ ଓ ପରିବେଶଗତ ମଞ୍ଜୁରି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ନଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲେ ଚାଷ ଉତ୍ପାଦନ, ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣରେ ସହାୟତା ମିଳିପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ଅନୁମୋଦନ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥିବାରୁ ଚାଷୀଙ୍କ ଆଶା ଏବେ ବି ଅଧାରେ ରହିଛି।
ମହାନଦୀ ବିବାଦର ସମାଧାନ ସହିତ ରାଜ୍ୟର ଜଳସେଚନ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କେବେ ଠୋସ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ, ଏବେ ସେଥିପ୍ରତି ଚାଷୀଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।
SBI Clerk Prelims Result 2026: ରେଜଲ୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା, ଆ...
ଗ୍ରୀନ୍ ଇକୋନୋମିରେ ବଢ଼ୁଛି ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ନୂଆଦିଲ୍ଲ...
ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା କ୍ୟାନସର ଟିକା! ନୂଆଦିଲ...
ଦୀପାବଳି ପରେ ସୁନା-ରୁପା ବଜାରରେ ବଡ଼ ହଲଚଲ୍ ନୂଆଦିଲ୍ଲ...
କେଶ ଓ ତ୍ୱଚା ପାଇଁ ବିପଦ ସାଜୁଛି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନୂଆଦି...
ବାର୍ଡ ଫ୍ଲୁ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଭାରତର ବଡ଼ ସଫଳତା! ପ୍ରଥମ ସ୍...
NRI ନାବିକଙ୍କ ପାଇଁ NPS KYC ନିୟମରେ କୋହଳ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ...
ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତି ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବଡ଼ ବ୍ୟବହାର...