ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ଗ୍ରୀନ୍ ଇକୋନୋମି ବା ସବୁଜ ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶ ସହ ଚାକିରିର ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବାକୁ ଯାଉଛି। ସୌର ଓ ପବନ ଶକ୍ତି, ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ, କ୍ଲାଇମେଟ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଉତ୍ପାଦନ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନେକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ନୂଆ ଚାକିରି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦକ୍ଷତା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇଛି।
ନଭେମ୍ବର ୧୭ରେ ପ୍ରକାଶିତ QS World University Sustainability Rankings 2027ରେ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଉନ୍ନତି ଦେଖାଯାଇଛି। ତେବେ ଭଲ ରାଙ୍କିଂ ହାସଲ କରିବା ମାତ୍ରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଗ୍ରୀନ୍ ଜବ୍ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଉନାହାନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା ସହ ବ୍ୟବହାରିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ଶିଳ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଯୋଡ଼ିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
କାଉନସିଲ୍ ଅନ୍ ଏନର୍ଜି, ଏନଭାୟରନମେଣ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ୱାଟର (CEEW) ଏବଂ ନ୍ୟାଚୁରାଲ୍ ରିସୋର୍ସେସ୍ ଡିଫେନ୍ସ କାଉନସିଲ୍ (NRDC)ର ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୩ରୁ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର କ୍ଲିନ୍ ଏନର୍ଜି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୬.୫ ଲକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଭାରତର ୫୦୦ GW ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ କ୍ଷମତା ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ମିଶନ୍ ମିଶି ୪୪ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଫୁଲ୍ ଟାଇମ୍ ଚାକିରି ସମାନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ତେବେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। କ୍ଲିନ୍ ଏନର୍ଜି ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅର୍ଦ୍ଧଦକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀ ଆବଶ୍ୟକ। ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଆବଶ୍ୟକତା ୮୦ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି।
LinkedInର Global Green Skills Report 2026 ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ଗ୍ରୀନ୍ ସ୍କିଲ୍ ଆଧାରିତ ନିଯୁକ୍ତି ୩୧ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିଛି। ସେହିପରି କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗ୍ରୀନ୍ ସ୍କିଲ୍ ଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଏହି ଦକ୍ଷତା କେବଳ ପରିବେଶ କିମ୍ବା ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଫାଇନାନ୍ସ, ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଓ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବା ବୃତ୍ତିଜୀବୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ, କାର୍ବନ୍ ନିର୍ଗମନ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସାୟ ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କିତ ଜ୍ଞାନ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି।
ଗ୍ରୀନ୍ ଇକୋନୋମିର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦେଖି ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି, ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କିତ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
IIT ଦିଲ୍ଲୀ: ଏହାର BTech Energy Engineering ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ, ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ, ଏନର୍ଜି ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଇକୋନୋମି ଭଳି ବିଷୟ ରହିଛି।
IIT ହାଇଦ୍ରାବାଦ: Greenko School of Sustainability ଅଧୀନରେ Sustainable Engineeringରେ MTech ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।
TERI School of Advanced Studies: Renewable Energy Engineering and Managementରେ MTech ସହ ସୌର, ପବନ, ବାୟୋମାସ୍ ଶକ୍ତି ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି।
IIT ବମ୍ବେ: Environmental Engineering ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଭଳି ବିଷୟ ରହିଛି।
ତେବେ ଏହି ପାଠ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କିଛି ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ସୀମିତ ନ ରହି ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ବାଣିଜ୍ୟ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଭଳି ସାଧାରଣ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଶିକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଗ୍ରୀନ୍ ସ୍କିଲ୍ ପଢ଼ିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଇଣ୍ଟର୍ନସିପ୍, ଲାବୋରେଟୋରୀ କାମ, ଶିଳ୍ପ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଆପ୍ରେଣ୍ଟିସ୍ସିପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବାସ୍ତବ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରର ଅଭିଜ୍ଞତା ଦେବା ଜରୁରୀ।
ନୀତି ଆୟୋଗଙ୍କ 'Apprenticeship for All' ପ୍ରସ୍ତାବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ କଲେଜ୍ ଡିଗ୍ରୀ ଓ ଡିପ୍ଲୋମା ସହ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରର ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଯୋଡ଼ିବା। ଏହା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପ, ପରିବେଶ ଅଡିଟ୍ ଓ କ୍ଲିନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହ ପରିଚିତ କରାଇପାରିବ।
CEEW-NRDC ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ସୌର ଓ ପବନ ଶକ୍ତିର ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ ଭାଗୀଦାରି ମାତ୍ର ୧୧ ପ୍ରତିଶତ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୬୨ ପ୍ରତିଶତ ଅଣ-ବୈଷୟିକ ପଦବୀ ଯଥା HR, ଆକାଉଣ୍ଟିଂ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାମରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି।
ତେଣୁ ଗ୍ରୀନ୍ ଇକୋନୋମିର ବିକାଶ ସହ ମହିଳାଙ୍କୁ ବୈଷୟିକ ତାଲିମ୍ ଓ ନିଯୁକ୍ତିରେ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
QS World University Sustainability Rankings 2027ରେ IIT ଦିଲ୍ଲୀ ଭାରତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ଶୀର୍ଷରେ ରହି ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ୧୯୪ତମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଛି। IIT ଖଡ଼ଗପୁର ୨୨୪ତମ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ୨୩୭ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଭାରତର ୧୩ଟି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୫୦୦ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି; ୨୦୨୩ରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୫ ଥିଲା।
ତଥାପି ରାଙ୍କିଂରେ ଉନ୍ନତି ହେବା ସହ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ କଲ୍ୟାଣ, ପ୍ରଶାସନିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଆହୁରି କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଗ୍ରୀନ୍ ଇକୋନୋମିର ଭବିଷ୍ୟତ କେବଳ ଚାକିରି ସଂଖ୍ୟା କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ରାଙ୍କିଂ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ନାହିଁ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶିଳ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷ କରିବା, ନୂଆ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଆଣିବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ତାଲିମ୍ ଦେବା ହିଁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତାର ମୁଖ୍ୟ ଚାବିକାଠି ହେବ।
କେଶ ଓ ତ୍ୱଚା ପାଇଁ ବିପଦ ସାଜୁଛି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନୂଆଦି...
ମୁମ୍ବାଇ: ବଲିଉଡ୍‌ରେ ମାନବିକତାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉଦାହରଣ...
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କ୍ଷୀର, ଦହି ଓ ପନିର୍‌ କିଣୁଥିବା ଗ୍ରାହ...
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍‌ କରୁଛନ୍ତ...
ମୁମ୍ବାଇ: ବକ୍ସ ଅଫିସ୍‌ରେ ରେକର୍ଡ ପରେ ରେକର୍ଡ କରୁଥ...
ବାତ୍ୟା ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବିଭାଗର ଆଗୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ...
‘ରାମାୟଣ’ ଶୋ’ ସମୟରେ ହଲ୍‌ ଭିତ...
ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ‘ରାମାୟଣ’ ଫିଲ୍ମକୁ ନେଇ ଜବରଦ...