ପବିତ୍ର ମହାଳୟା: ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ, ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନର ଆବାହନ

ମହାଳୟା: ମହାଳୟା କେବଳ ଏକ ତିଥି ନୁହେଁ, ଏହା ଆସ୍ଥା, ଭକ୍ତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଏକ ପବିତ୍ର ପର୍ବ। ଏହି ଦିନ ଗୋଟିଏ ପଟେ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସ୍ମରଣ କରି ପିଣ୍ଡଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନକୁ ନେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା। ପିତୃପକ୍ଷର ଅନ୍ତ ଓ ଦେବୀପକ୍ଷର ଆରମ୍ଭର ଏହି ପବିତ୍ର ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ଭକ୍ତିମୟ ହୋଇଉଠେ ପରିବେଶ।

ପିତୃପକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ?

ହିନ୍ଦୁ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ପିତୃପକ୍ଷ ହେଉଛି ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମାର ସଦ୍‌ଗତି କାମନା କରିବାର ଏକ ପବିତ୍ର ଅବଧି। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ତର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି।

ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ନାମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନଧର୍ମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ନିଜ ପରିବାର, ମୂଳ ଓ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଥାଏ।

ମହାଳୟା ସହ ଜଡ଼ିତ ଦାନବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କାହାଣୀ

ମହାଳୟା ଓ ପିତୃପକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ମହାଭାରତର ଦାନବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପ୍ରଚଳିତ କାହାଣୀ ରହିଛି।

କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ବଦଳରେ ସୁନା ଓ ରତ୍ନ ମିଳିଥିଲା। ଏହାର କାରଣ ପଚାରିବାରୁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଥିଲେ ଯେ କର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନସାରା ଦାନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନଥିଲେ।

କର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ପରିଚୟ ଜାଣିନଥିବାରୁ ଏପରି କରିପାରିନଥିବା କହିଥିଲେ। ଏହାପରେ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ବୋଲି ପ୍ରଚଳିତ କାହାଣୀରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ଏହି କାହାଣୀକୁ ପିତୃପକ୍ଷରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ନଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ।

ମହାଳୟାରେ କାହିଁକି କରାଯାଏ ପିଣ୍ଡଦାନ?

ପିତୃପକ୍ଷର ଶେଷ ଦିନ ହେଉଛି ମହାଳୟା ଅମାବାସ୍ୟା। ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦିନକୁ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।

ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ପିତୃପକ୍ଷରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତିଥି ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମହାଳୟା ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି। ନଦୀ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳରେ ତର୍ପଣ କରିବା ସହ ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଦାନଧର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଯାଏ।

ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନର ଆବାହନ

ମହାଳୟା ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ଦିନ ହେବା ସହ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନର ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ନେଇଆସେ। ବିଶେଷକରି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସମେତ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମହାଳୟାକୁ ଦେବୀପକ୍ଷର ଆରମ୍ଭ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ।

ଏହି ଦିନଠାରୁ ଦୁର୍ଗାପୂଜାକୁ ନେଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ିଥାଏ। ପୂଜା ମଣ୍ଡପ ସଜାଯାଏ, ମା’ଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶେଷ ସ୍ପର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୁଏ।

ଚଣ୍ଡୀପାଠ ଓ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀଙ୍କ ଆବାହନ

ମହାଳୟା ସକାଳେ ଚଣ୍ଡୀପାଠ ଓ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ରୂପର ଆବାହନ ଏହି ଦିନର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହିଷାସୁର ବଧକୁ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ଏବଂ ଅଶୁଭ ଉପରେ ଶୁଭର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।

ଏହିପରି ମହାଳୟା ଏକପଟେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୃତଜ୍ଞତାର ପର୍ବ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନ ଓ ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ଆନନ୍ଦକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାର ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅବସର।