ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଧାର୍ମିକ ନଗରୀ ଯାଜପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ପୀଠରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ରଥଯାତ୍ରା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଅବସରରେ ମା’ ନଅ ଦିନ ଧରି ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥରେ ବିରାଜମାନ କରି ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି।

ନଅ ଦିନ ଧରି ରଥରେ ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ

ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରାର ରୀତିନୀତି ଅନ୍ୟ ରଥଯାତ୍ରାଠାରୁ ଭିନ୍ନ। ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପରେ ମା’ଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମାକୁ ରଥରେ ବିଜେ କରାଯାଏ। ଏହାପରେ ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥ ମନ୍ଦିର ପରିସର ପରିକ୍ରମା କରିଥାଏ। ନଅ ଦିନ ଧରି ଏହି ପରମ୍ପରା ଜାରି ରହେ।

ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଘଣ୍ଟଘଣ୍ଟା ଓ ଶଙ୍ଖନାଦରେ ପୀଠର ପରିବେଶ ଭକ୍ତିମୟ ହୋଇଉଠେ। ପ୍ରତିଦିନ ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ପରିବାରର ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।

ଶକ୍ତି ଉପାସନାର ପ୍ରମୁଖ ପୀଠ ମା’ ବିରଜା ମନ୍ଦିର

ଯାଜପୁରର ମା’ ବିରଜା ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଭୁଜା ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ମନ୍ଦିରର ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟ, ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାବିଧି ଏବଂ ନଅ ଦିନିଆ ରଥଯାତ୍ରା ଏହି ପୀଠକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଛି।

ମା’ଙ୍କ ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଯାଜପୁରର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଐତିହ୍ୟ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।