ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅବୈଧ ଟୋଲ୍ ଆଦାୟକୁ ବିରୋଧ: ୬୦ ଦେଶ ଏକାଠି

ବ୍ରସେଲ୍ସ:ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ଅବୈଧ ଟୋଲ୍ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟକୁ ବିରୋଧ କରି ୬୦ଟି ଦେଶ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU)ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୨, ୨୦୨୬ରେ ଘୋଷିତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ମୁକ୍ତ ଓ ନିରାପଦ ଯାତାୟାତକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

କେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ୨୭ଟି ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ସହ ଅନ୍ୟ ୩୩ଟି ଦେଶ ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଜାପାନ, ବ୍ରିଟେନ, କାନାଡା, ସିଙ୍ଗାପୁର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ରହିଛନ୍ତି।

ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥରେ ଆଇନସମ୍ମତ ନୌଚଳାଚଳକୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା ଅବୈଧ ଟୋଲ୍, ଭେଦଭାବମୂଳକ କଟକଣା ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ପୂର୍ବ ଅନୁମତି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସମୁଦ୍ରପଥର ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

କାହିଁକି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଇରାନ ଓ ଓମାନ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ରଣନୈତିକ ସମୁଦ୍ରପଥ। ଏହା ଦେଇ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରୁ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ବହୁ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ କରାଯାଏ।

ଏହି ପଥରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଜାହାଜ ବୀମା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଭାରତ ଭଳି ତୈଳ ଆମଦାନିକାରୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଏହି ଜଳପଥରେ ସ୍ଥିରତା ରହିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଟୋଲ୍ ଆଦାୟକୁ ନେଇ କ’ଣ ବିବାଦ?

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଗତିବିଧି ଓ ପ୍ରବେଶ ସର୍ତ୍ତକୁ ନେଇ ଇରାନର ପଦକ୍ଷେପ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ ସମ୍ପର୍କିତ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଆଇନର ପାଳନ ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛନ୍ତି।

ଏହି ଘୋଷଣାରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶକୁ ନାମିତ କରି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇନାହିଁ। ବରଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନୌଚଳାଚଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସମୁଦ୍ରପଥରେ ଆଇନସମ୍ମତ ଯାତାୟାତକୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ବିରୋଧ କରାଯାଇଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଜରୁରୀ ଯେ, ଏହି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ବନ୍ଦର ଶୁଳ୍କ କିମ୍ବା ବାସ୍ତବ ସେବା ପାଇଁ ଆଦାୟ ହେଉଥିବା ଅର୍ଥକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରୁନାହିଁ।

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ କ’ଣ କହେ?

ସମୁଦ୍ର ଆଇନ ସମ୍ପର୍କିତ ଜାତିସଂଘର ଚୁକ୍ତି (UNCLOS) ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନୌଚଳାଚଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଜଳପଥରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଯାତାୟାତ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ଏହି ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନୌଚଳାଚଳକୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

୬୦ଟି ଦେଶର ଏହି ଘୋଷଣା ଏକ ନୂଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ନୁହେଁ; ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ମୁକ୍ତ ନୌଚଳାଚଳର ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଏକ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା। ଏହା ନିଜେ କୌଣସି ନୂଆ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରେନାହିଁ କିମ୍ବା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲିବାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଏନାହିଁ।

ଭାରତ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାଧା ରହିଲେ ଭାରତର ତୈଳ ଆମଦାନି, ଜାହାଜ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ପରିବହନ ଓ ବୀମା ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ଆମଦାନିକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ସହ କିଛି ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ତେବେ ଏହି ଘୋଷଣାରୁ ତୁରନ୍ତ ତୈଳ ଦର କମିବ କିମ୍ବା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯିବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କିପରି କୂଟନୈତିକ ଓ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ନୌଚଳାଚଳର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିବ।